Yerevan.Today-ը հարցում էր ուղարկել Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմին՝ պարզելու 2025 և 2026թթ․ սեպտեմբեր ամիսներին ՀՀ-ից պտուղ-բանջարեղենի, ծաղկի և ձկան արտահանումը՝ թվերով և աշխարհագրությամբ։ ՍԱՏՄ-ն արտահանումը՝ ըստ թվերի, տրամադրել է, ըստ երկրների՝ ոչ։
Համաձայն ՍԱՏՄ տված տեղեկատվության, պատկերը հետևյալն է
- 2025թ. սեպտեմբերի արտահանման ընդհանուր ծավալը՝ 23,717,751.05 կգ
- 2026թ. սեպտեմբերի աարտաահանման ընդհանուր ծավալը՝ 14,447,345.32 կգ
- Ընդհանուր փոփոխությունը (նվազում)՝ -9,270,405.73 կգ (կամ -39.09%):
Արտահանման ամենամեծ աճը արձանագրած ապրանքատեսակները
- Նեկտարին — 473.00%
- Պղպեղ — 76.31%
- Կենդանի ձուկ – 46,13%
- Լոլիկ — 43.08%
- Ծաղիկ (կգ) – 32,92%
- Խնձոր — 24.41%
Արտահանման ամենամեծ նվազում արձանագրած ապրանքատեսակները
- Բողկ – 100%
- Տանձ — 99,94%
- Հոն — 99,52%
- Ձկնկիթ — 98,76%
- Ձուկ պաղեցված — 98.20%
- Ծիրան – 87,72%
- Վարունգ 82%
- Ֆիլե ձկան — 79.97%
- Սեխ – 76,70%
- Խաղող — 75.36%
- Թուզ — 73,81%
- Սմբուկ — 67,17%
- Դեղձ — 59.95%
- Ձուկ սառեցված — 55.62%
- Հատով ծաղիկ – 53,51%
- Սալոր — 35,37%
- Բամիա — 31,12%
Հայաստանից մի շարք ապրանքատեսակների աարտահանում է արձանագրվել, որոնք, սակայն, վերաարտահանումներ են․
- Բանան – 60255 կգ
- Կիվի – 6240 կգ
- Մանդարին — 11730
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Նախորդ երկու ինֆոգրաֆիկաներում, որոնք վերաբերում էին հունիս և հուլիս ամիսների արտահանումներին, ներկայացրել էինք նաև արտաահանումները ըստ երկրների, ինչն այս անգամ բացակայում է։
Բանն այն է, որ հունիս և հուլիս ամսվա տվյալկները ուսումնասիրելով՝ Yerevan.Today-ը բացահայտել էր հնարավոր կոռուպցիոն սխեմա։
Այսպես, բացահայտել էինք, որ 2026թ․ հունիս ամսվա համար նշվել է, թե Ուզբեկստան է արտահանվել 1606480 կգ կամ 1606 տոննա 480 կիլոգրամ ծիրան, որի համար կառավարությունը նախատեսել է կամ տրամադրել է 321 մլն 296 հազար դրամ սուբսիդիա, 615952 կգ կամ 615 տոննա 952 կիլոգրամ կեռաս (246 մլն 380 հազար 800 դրամ սուբսիդիա): Ընդհանուր՝ 567 մլն 676 հազար 800 դրամ։
Սակայն Ուզբեկստանի հրապարակած պաշտոնական թվերով, 2026թ․ հունիս ամսին այդ երկիր ծիրան և կեռաս չի ներկրվել։
2026թ․ հուլիս ամսին արտահանվել է Ուզբեկստան սալոր, կեռաս, ծիրան, որոնց համար հատկացվել կամ նախատեսվել է 589 մլն 245 հազար 300 դրամ սուբսիդիա։
Համաձայն Ուզբեկստանի պաշտոնական տեղեկատվության, 2026թ․ հուլիս ամսին այդ երկիր չի մտել կեռաս, սալոր, իսկ ծիրան ներկրվել է ընդամենը 20 տոննա, ընդ որում՝ մեզ հայտնի չէ, թե որ երկրից։
Կառավարությունը, դատախազությունը, հակակոռուպցիոն կոմիտեն և այլ պատկան կառույցներ որևէ արձագանք չհնչեցրին հրապարակմանը, փոխարենը արձագանքեց ՍԱՏՄ-ն՝ հաջորդ օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսների համար հարցումներում հրաաժարվելով տալ պատկերը, թե որ երկրներ են աարտահանվել։
Այդ կառույցից մեկնաբանում են, թե՝ դա արվում է ի շահ արտահանողների։ Սակայն տրամաբանությունը անհասկանալի է, թե, օրինակ, եթե նշում են՝ որևէ ապրանք է արտահանվել X երկիր, դա ինչո՞վ է վնասում արտահանողների շահերին։
Փաստացի, ոչ թե կառավարությունը փորձեց բացահայտել հնարավոր կոռուպցիան, այլ՝ փակեց մամուլի համար այն բացահայտելու հնարավորությունը։
