Եկեղեցու բարեփոխումը և Եկեղեցու պետականացումը նույն բանը չեն. Տեր Հեթում

25 Սեպտեմբերի, 2026

Ախթալայի և հարակից գյուղերի հոգևոր հովիվ Տեր Հեթում քահանա Թարվերդյանը գրել է.

«ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի հրապարակած՝ Հայ Առաքելական Եկեղեցու «ճգնաժամի և լուծման ուղիների» վերաբերյալ զեկույցը պետք է գնահատել ոչ թե միայն քաղաքական, այլև պատմական, եկեղեցաբանական և կանոնական չափանիշներով։

Հայ Եկեղեցու պատմությունը ցույց է տալիս, որ պետության և Եկեղեցու հարաբերությունը միշտ եղել է բարդ ու զգայուն։ 1836 թ. Ռուսական կայսրության կողմից հաստատված «Պոլոժենիեն», 1863 թ. Հայոց Ազգային Սահմանադրությունը և հատկապես խորհրդային շրջանի փորձը ցույց են տալիս, որ պետական վարչական միջամտությունը Եկեղեցու ներքին կյանքին կարող է ունենալ երկարատև հետևանքներ։

Միաժամանակ, այսօր գործող ՀՀ օրենքը «Հայաստանի Հանրապետության և Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հարաբերությունների մասին» ճանաչում է Եկեղեցու առանձնահատուկ առաքելությունն ու նրա ինքնակառավարումը նվիրապետության շրջանակում։

Հետևաբար պետք է տարբերել երկու բան.

պետության իրավասությունը՝ օրենքի խախտումները քննելու և քաղաքացիների իրավունքները պաշտպանելու հարցում, և Եկեղեցու կանոնական իրավասությունը՝ իր ներքին կյանքը կարգավորելու հարցում։

Եթե կա հոգևորականին վերաբերող կանոնական մեղադրանք, այն չի կարող հիմնվել միայն մամուլի հրապարակումների կամ հանրային հայտարարությունների վրա։ Գիտական և կանոնական մոտեցումը պահանջում է պարզել՝ ո՞ր կանոնն է խախտվել, ի՞նչ փաստերով է դա հաստատվում և ո՞ր իրավասու եկեղեցական ատյանն է այդ մասին որոշում կայացրել։

Եկեղեցին անսխալական հաստատություն չէ։ Այն կարող է և պետք է ինքնաքննադատվի, բարեփոխվի, ապահովի ֆինանսական թափանցիկություն, վերականգնի ժողովականությունը և կատարելագործի իր կառավարման մեխանիզմները։

Բայց այստեղ կա մի հիմնարար տարբերություն.

Եկեղեցու բարեփոխումը և Եկեղեցու պետականացումը նույն բանը չեն։

Հայ Եկեղեցին կարող է ունենալ լուրջ խնդիրներ, սակայն այդ խնդիրների լուծման ճանապարհը պետք է փնտրել նախևառաջ Եկեղեցու կանոնական ավանդության, ժողովականության և սեփական ինքնակառավարման շրջանակում։

Պետության ուժը ոչ թե ամեն ինչ կառավարելու, այլ իր իրավասության սահմանները գիտակցելու մեջ է։

Եկեղեցու ուժն էլ ոչ թե սխալներ չունենալու, այլ սեփական սխալները ճանաչելու, ապաշխարելու և հոգևոր ու կանոնական ճանապարհով վերականգնվելու կարողության մեջ է»։

Նմանատիպ նյութեր

Ադրբեջանն օկուպացրել է Ջերմուկի ջրաբանական արգելավայրի 37 %-ը. «Հետք»

Ադրբեջանն օկուպացրել է Ջերմուկի ջրաբանական արգելավայրի 37 %-ը. «Հետք»

2020 թ. 44-օրյա պատերազմից մինչ օրս Ադրբեջանը փուլ առ փուլ շուրջ 200 քկմ է օկուպացրել ՀՀ սուվերեն տարածքից: Անօրինական ներխուժումները և զավթումները կատարվել են հատկապես 2021-2023 թթ.: Այդ մասին գրում է «Հետք» պարբերականը։ «Այդ ընթացքում Ադրբեջանը շարունակական...

Ստիպում եք հանրայնացրել ձեզ ուղղված նամակները. Լիլիթ Գալստյանը՝ Սրբուհի Գալյանին

Ստիպում եք հանրայնացրել ձեզ ուղղված նամակները. Լիլիթ Գալստյանը՝ Սրբուհի Գալյանին

Սիրուն չի, Տիկին Գալյան, նաև՝ ազնիվ չէ. մեր ուշադրության կենտրոնում նաև ՔԿՀ-ներում տառապnղ մեր հարյուրավոր քաղաքացիներն են, գրել է ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Լիլիթ Գալստյանը։ «Աչքովս ընկավ Սրբուհի Գալյանի Հ1-տաղավարում զրույցը, ուր Արդարադատության նախարարը...

Շղթայական վթար Երևանյան լճի մոտ. կա 1 զոհ, 3 վիրավոր

Շղթայական վթար Երևանյան լճի մոտ. կա 1 զոհ, 3 վիրավոր

Այսօր՝ նոյեմբերի 22-ին, խոշոր ու ողբերգական ավտովթար է տեղի ունեցել Երևանում։ Ժամը 17։00-ի սահմաններում Բագրատունյաց պողոտայում՝ թիվ 2/1 հասեցի դիմաց՝ Երևանյան լճի հարևանությամբ, բախվել են  2 «Mercedes», «Nissan Tiida», «Kia Forte» և «ՎԱԶ 2107» մակնիշի ավտոմեքենաները։...

Վարդենիսի, Մարտունիի, Աշոցքի տարածաշրջաններում ձյուն է տեղում

Վարդենիսի, Մարտունիի, Աշոցքի տարածաշրջաններում ձյուն է տեղում

Նոյեմբերի 22-ին՝ ժամը 17։30-ի դրությամբ, Վարդենիսի, Մարտունիի, Աշոցքի տարածաշրջաններում ձյուն է տեղում, իսկ Սևանի, Գավառի տարածաշրջաններում՝ ձնախառն անձրև։ Միջպետական և հանրապետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են։ Ճանապարհաշինարարներն ավտոճանապարհներին...

Մալանկարայի ասորի ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդը զորակցություն է հայտնել Վեհափառին և Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևորականներին

Մալանկարայի ասորի ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդը զորակցություն է հայտնել Վեհափառին և Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևորականներին

Մալանկարայի ասորի ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդ Բասիլիոս Մար Թոմա Մատթեոս III-ը զորակցություն է հայտնել Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին և Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևորականներին։ Այս մասին հայտնում է Մոսկվայի հայկական եկեղեցին։ «Մեզ միավորում են նույն հավատքը և...