Որքան վնաս է կրելու պետությունը առյուծ սատկացնելու պրոցեսից․ Հրայր Կամենդատյան

8 Հուլիսի, 2026

Տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․

Որքան վնաս է կրելու պետությունը առյուծ սատկացնելու պրոցեսից։
Որպեսզի պատկերն ավելի հստակ լինի, դիտարկենք կոնկրետ տնտեսագիտական ցուցանիշներ և մոտավոր թվեր, որոնք բնորոշում են Գագիկ Ծառուկյանի ձեռնարկությունների («Մուլտի Գրուպ» կոնցեռն և հարակից բիզնեսներ) կշիռը Հայաստանի տնտեսության մեջ.
1. Աշխատատեղեր (Զբաղվածություն)
Ուղղակի աշխատատեղեր: Ըստ տարբեր տարիների հրապարակումների և պաշտոնական հայտարարությունների՝ Ծառուկյանին պատկանող ընկերություններում ուղղակիորեն աշխատում է շուրջ 15,000-ից 20,000 մարդ:
Անուղղակի ազդեցություն: Եթե հաշվի առնենք մատակարարներին, սպասարկողներին և խաղողագործներին, ապա այս բիզնեսներից անվտանգ կամ միջնորդավորված կերպով կախված է ևս 30,000-ից 40,000 ընտանիքի բարեկեցություն:
2. Հարկային մուտքեր բյուջե
«Մուլտի Գրուպ»-ի մեջ մտնող խոշորագույն ընկերությունները (օրինակ՝ «Արարատցեմենտ», «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ», «Մուլտի Տոբակո», «Մուլտի Գազ» և այլն) պարբերաբար ներառված են ՀՀ 1000 խոշոր հարկատուների ցանկի առաջին հարյուրյակում։
Միայն այս խոշորագույն միավորները միասին տարեկան պետական բյուջե են վճարում տասնյակ միլիարդավոր դրամների հարկեր (մոտավոր հաշվարկներով՝ տարեկան 15-25 միլիարդ դրամ՝ կախված տվյալ տարվա արտադրողականությունից): Այս գումարների կորուստը կստեղծի զգալի ճեղքվածք բյուջեի եկամտային մասում:
3. Գյուղատնտեսություն և մթերումներ
Խաղողի մթերում: «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատը» հանդիսանում է երկրի խոշորագույն մթերողներից մեկը: Տարեկան կտրվածքով այն մթերում է տասնյակ հազարավոր տոննա խաղող՝ ապահովելով Արարատյան դաշտավայրի և հարակից շրջանների հազարավոր գյուղացիական տնտեսությունների արտադրանքի իրացումը: Այս օղակի փակումը կբերի գյուղմթերքի ավելցուկի և սոցիալական ճգնաժամի գյուղերում:
4. Արդյունաբերական կշիռ
Շինանյութերի շուկա: «Արարատցեմենտ» գործարանը ապահովում է տեղական ցեմենտի շուկայի զգալի մասը (մոտավորապես 30-40%՝ կախված ներկրվող ցեմենտի ծավալներից)։ Գործարանի կանգառը կարող է բերել շուկայում դեֆիցիտի, շինանյութի գնաճի և դանդաղեցնել շինարարության տեմպերը երկրում:
Տնտեսագիտական տեսանկյունից՝ նման մասշտաբի կոնգլոմերատի կտրուկ դադարեցումը կարող է առաջացնել ՀՆԱ-ի (Համախառն ներքին արդյունքի) աճի տեմպերի տեսանելի անկում և բացասաբար անդրադառնալ երկրի ընդհանուր տնտեսական ակտիվության ցուցանիշի (ՏԱՑ) վրա:

Նմանատիպ նյութեր

Երևանի թիվ 60 մանկապարտեզի տարածքում քամու հետևանքով ծառ է կոտրվել․ տուժածներ չկան

Երևանի թիվ 60 մանկապարտեզի տարածքում քամու հետևանքով ծառ է կոտրվել․ տուժածներ չկան

Այսօր՝ օգոստոսի 29-ին, արտակարգ դեպք է տեղի ունեցել Երևանում։ Ժամը 20:30-ի սահմաններում ուժեղ քամու հետևանքով Դավթաշեն 3-րդ թաղամասի թիվ 60 մանկապարտեզի տարածքում արմատից չորացած հսկայական ծառը տապալվել է, բարեբախտաբար էլեկտրալարերի վրա է հայտնվել ու գետնին չի ընկել։...

Վաղը Վարդենիս գյուղի Սուրբ Հակոբ եկեղեցի կբերվի Բժշկության Ավետարանը․ Արագածոտնի թեմ

Վաղը Վարդենիս գյուղի Սուրբ Հակոբ եկեղեցի կբերվի Բժշկության Ավետարանը․ Արագածոտնի թեմ

Օգոստոսի 30-ին Վարդենիս գյուղի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու օծման 14-րդ տարեդարձի առիթով կմատուցվի Սուրբ և Անմահ Պատարագ։ Արագածոտնի թեմից հայտնում են, որ տարիներ շարունակ, Թեմակալ Առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանի օրհնությամբ ձևավորված բարի ավանդույթի...

Զապորոժիեի ԱԷԿ-ը 10 օրից կարող է ամբողջությամբ անջատվել․ Գրոսի

Զապորոժիեի ԱԷԿ-ը 10 օրից կարող է ամբողջությամբ անջատվել․ Գրոսի

ԱԷՄԳ-ն աշխատում է Զապորոժիեի ԱԷԿ-ում արտաքին էլեկտրաէներգիայի անջատումների սպառնալիքի պատճառով ևս մեկ տեղական հրադադարի գոտի ստեղծելու ուղղությամբ, հայտարարել է ԱԷՄԳ-ի գլխավոր տնօրեն Ռաֆայել Գրոսին։ ԱԷՄԳ-ի ղեկավարը զգուշացրել է Զապորոժիեի ԱԷԿ-ում մոտ տասը օրից...

Ավտովթար՝ Երևանում. հարսանեկան արարողության մեկնող մեքենաներ են բախվել

Ավտովթար՝ Երևանում. հարսանեկան արարողության մեկնող մեքենաներ են բախվել

Այսօր՝ օգոստոսի 29-ին, ավտովթար է տեղի ունեցել Երևանում։ Ժամը 10:50-ի սահմաններում Թբիլիսյան 14/2 հասցեի դիմաց «Mercedes G» մակնիշի ավտոմեքենան բախվել է ճանապարհի թույլատրելի հատվածում կայանված «Toyota»-ին, վերջինն էլ առաջ ընթանալով բախվել է թույլատրելի հատվածում...

Եվրոպական երկրները մոբիլիզացնում են ռազմական ներուժը Ռուսաստանի դեմ. Պեսկով

Եվրոպական երկրները մոբիլիզացնում են ռազմական ներուժը Ռուսաստանի դեմ. Պեսկով

Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հայտնել է, որ առայժմ Ռուսաստանի և Եվրամիության միջև հարաբերությունների բարելավման նախադրյալներ չի տեսնում, հայտնել է ՏԱՍՍ-ը։ Նրա խոսքով՝ ներկայիս եվրոպացի քաղաքական գործիչները հավատարիմ են առճակատման գծին և...