Որքան վնաս է կրելու պետությունը առյուծ սատկացնելու պրոցեսից․ Հրայր Կամենդատյան

8 Հուլիսի, 2026

Տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․

Որքան վնաս է կրելու պետությունը առյուծ սատկացնելու պրոցեսից։
Որպեսզի պատկերն ավելի հստակ լինի, դիտարկենք կոնկրետ տնտեսագիտական ցուցանիշներ և մոտավոր թվեր, որոնք բնորոշում են Գագիկ Ծառուկյանի ձեռնարկությունների («Մուլտի Գրուպ» կոնցեռն և հարակից բիզնեսներ) կշիռը Հայաստանի տնտեսության մեջ.
1. Աշխատատեղեր (Զբաղվածություն)
Ուղղակի աշխատատեղեր: Ըստ տարբեր տարիների հրապարակումների և պաշտոնական հայտարարությունների՝ Ծառուկյանին պատկանող ընկերություններում ուղղակիորեն աշխատում է շուրջ 15,000-ից 20,000 մարդ:
Անուղղակի ազդեցություն: Եթե հաշվի առնենք մատակարարներին, սպասարկողներին և խաղողագործներին, ապա այս բիզնեսներից անվտանգ կամ միջնորդավորված կերպով կախված է ևս 30,000-ից 40,000 ընտանիքի բարեկեցություն:
2. Հարկային մուտքեր բյուջե
«Մուլտի Գրուպ»-ի մեջ մտնող խոշորագույն ընկերությունները (օրինակ՝ «Արարատցեմենտ», «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ», «Մուլտի Տոբակո», «Մուլտի Գազ» և այլն) պարբերաբար ներառված են ՀՀ 1000 խոշոր հարկատուների ցանկի առաջին հարյուրյակում։
Միայն այս խոշորագույն միավորները միասին տարեկան պետական բյուջե են վճարում տասնյակ միլիարդավոր դրամների հարկեր (մոտավոր հաշվարկներով՝ տարեկան 15-25 միլիարդ դրամ՝ կախված տվյալ տարվա արտադրողականությունից): Այս գումարների կորուստը կստեղծի զգալի ճեղքվածք բյուջեի եկամտային մասում:
3. Գյուղատնտեսություն և մթերումներ
Խաղողի մթերում: «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատը» հանդիսանում է երկրի խոշորագույն մթերողներից մեկը: Տարեկան կտրվածքով այն մթերում է տասնյակ հազարավոր տոննա խաղող՝ ապահովելով Արարատյան դաշտավայրի և հարակից շրջանների հազարավոր գյուղացիական տնտեսությունների արտադրանքի իրացումը: Այս օղակի փակումը կբերի գյուղմթերքի ավելցուկի և սոցիալական ճգնաժամի գյուղերում:
4. Արդյունաբերական կշիռ
Շինանյութերի շուկա: «Արարատցեմենտ» գործարանը ապահովում է տեղական ցեմենտի շուկայի զգալի մասը (մոտավորապես 30-40%՝ կախված ներկրվող ցեմենտի ծավալներից)։ Գործարանի կանգառը կարող է բերել շուկայում դեֆիցիտի, շինանյութի գնաճի և դանդաղեցնել շինարարության տեմպերը երկրում:
Տնտեսագիտական տեսանկյունից՝ նման մասշտաբի կոնգլոմերատի կտրուկ դադարեցումը կարող է առաջացնել ՀՆԱ-ի (Համախառն ներքին արդյունքի) աճի տեմպերի տեսանելի անկում և բացասաբար անդրադառնալ երկրի ընդհանուր տնտեսական ակտիվության ցուցանիշի (ՏԱՑ) վրա:

Նմանատիպ նյութեր

Թուրքիան պատրաստ է ընդունել Մոսկվայի և Կիևի բանակցությունները․ Էրդողան

Թուրքիան պատրաստ է ընդունել Մոսկվայի և Կիևի բանակցությունները․ Էրդողան

Թուրքիան պատրաստ է ընդունել Մոսկվայի և Կիևի բանակցությունները, այս մասին հայտարարել է Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը։ «Այս պատերազմը վերածվել է սպանող մեքենայի, որի արդյունքում ամեն ամիս տասնյակ հազարավոր մարդիկ են մահանում։ Մենք պատերազմի սկզբից ի վեր կոչ ենք անում...

Գորիսում գայլերի հարձակումից տուժածներից մեկի վիճակը ծանր է, 5-ի վիճակը՝ թեթև կամ միջին ծանրության

Գորիսում գայլերի հարձակումից տուժածներից մեկի վիճակը ծանր է, 5-ի վիճակը՝ թեթև կամ միջին ծանրության

Այսօր՝ հուլիսի 8-ին, Սյունիքի մարզի Գորիսի համայնքի Քարահունջ գյուղում գայլը հարձակվել է բնակիչների վրա։ «Սյունիք Նյուզ»-ի տեղեկություններով՝ տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներով հիվանդանոց է տեղափոխվել 6 մարդ, որոնց թվում է նաև 2-ամյա երեխա։ Դեպքի վայր են մեկնել...

Երևանը պատրաստվում է միանալ Երկրորդ համաշխարհային պшտերազմի պատմությունը վերաշարադրելու վտանգավոր միտմանը․ Զախարովա

Երևանը պատրաստվում է միանալ Երկրորդ համաշխարհային պшտերազմի պատմությունը վերաշարադրելու վտանգավոր միտմանը․ Զախարովա

Ռուսաստանի ԱԳՆ ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան խոսել է Արծրուն Հովհաննիսյանի՝ ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարանի պետ նշանակվելու մասին։ «Մենք ուշադրություն դարձրել ենք Ա. Հովհաննիսյանի նոր պաշտոնում նշանակմանը: Անցյալ տարի նա հիշվեց մայիսի 9-ին՝ Մեծ...

Այն, ինչ տեղի կունենա Իրանում, շատ արագ կլինի․ Թրամփ

Այն, ինչ տեղի կունենա Իրանում, շատ արագ կլինի․ Թրամփ

Այն, ինչ տեղի կունենա Իրանում, շատ արագ կլինի։ Մենք երկարաժամկետ գործընթացի չենք ձգտում, հայտարարել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը։ Ավելի վաղ նա հայտարարել էր, որ այլևս չի ցանկանում բանակցել Իրանի հետ, քանի որ Իրանը Հորմուզի նեղուցում հարձակվել էր ԱՄՆ-ին պատկանող նավերի...

Թուրքի պահանջով Վեհափառի վրա հարձակվողները բռնվել են. Նարեկ Կարապետյան

Թուրքի պահանջով Վեհափառի վրա հարձակվողները բռնվել են. Նարեկ Կարապետյան

«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության խորհրդի անդամ Նարեկ Կարապետյանը շեշտում է՝ ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղար Ֆերիդուն Սինիրլիօղլուն, ով կարծելով, թե զրուցում է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ, իրականում  շփվել է պրանկերներ Վովանի և Լեքսուսի հետ ու բացահայտ խոստացել, թե...