Տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Երևանի օդի և շրջակա միջավայրի աղտոտվածությունը վերջին տարիներին հասել է մտահոգիչ մակարդակի՝ դառնալով մայրաքաղաքի ամենալուրջ էկոլոգիական և առողջապահական մարտահրավերներից մեկը:
1. Աղտոտվածության հիմնական աղբյուրները
Շինարարության ծավալները և փոշին. Քաղաքում ընթացող լայնամասշտաբ շինարարությունները հաճախ իրականացվում են առանց փոշեճնշման պատշաճ նորմերի (քամուց պաշտպանող ցանցեր, ջրում, հողային աշխատանքների կանոնակարգում): Սա PM2.5 և PM10 պինդ մասնիկների առաջացման գլխավոր աղբյուրն է:
Տրանսպորտային ծանրաբեռնվածությունը. Ավտոմեքենաների քանակի կտրուկ աճը, հին տրանսպորտային միջոցների շահագործումը (առանց կատալիզատորների կամ անսարք արտանետման համակարգերով) և խցանումները հանգեցնում են ազոտի օքսիդների (NO_x) և ածխածնի օքսիդի (CO) մեծ արտանետումների:
Կանաչ տարածքների սղությունը. Կանաչ գոտիների, զբոսայգիների և քաղաքը պաշտպանող անտառաշերտերի (օրինակ՝ Նորքի զանգվածի կանաչ գոտու) կրճատումը թուլացրել է քաղաքի «բնական ֆիլտրման» համակարգը:
Աշխարհագրական դիրքը. Երևանը գտնվում է կոտլետանման գոգավորությունում, ինչը հատկապես աշնանն ու ձմռանը նպաստում է օդային մասաների տեղկայմանը (ինվերսիա)՝ թույլ չտալով արտանետումներին ցրվել:
Աղբավայրերը և թափոնների կառավարումը. Նուբարաշենի աղբավայրում պարբերաբար բռնկվող հրդեհներն ու աղբի տեսակավորման բացակայությունը լրացուցիչ թունավոր նյութեր են արտանետում մթնոլորտ:
2. Լուծման համալիր ուղիները
Երևանի օդի որակի բարելավումը պահանջում է ինչպես վարչարարական ու օրենսդրական, այնպես էլ քաղաքաշինական և ենթակառուցվածքային լուծումներ.
Ա. Շինարարական նորմերի խստացում
Պարտադիր չափորոշիչներ. Շինհրապարակներում ջրային փոշեճնշման համակարգերի, բրեզենտե ծածկոցների և անվադողերի լվացման կետերի պարտադիր կիրառում:
Խիստ վերահսկողություն. Կանոնները խախտող շինարարական ընկերությունների նկատմամբ շոշափելի ֆինանսական պատժամիջոցների սահմանում:
Բ. Տրանսպորտային համակարգի բարեփոխում
Հանրային տրանսպորտի զարգացում. Էլեկտրական տրանսպորտի (տրոլեյբուսներ, էլեկտրոբուսներ) և մետրոպոլիտենի ցանցի ընդլայնում՝ անհատական մեքենաներից կախվածությունը նվազեցնելու համար:
Տեխնիկական վերահսկողություն. Ավտոմեքենաների արտանետումների իրական (ոչ ձևական) տեխզննման համակարգի ներդրում:
Էլեկտրամոբիլների խրախուսում. Էլեկտրական շարժիչով տրանսպորտային միջոցների համար լիցքավորման ենթակառուցվածքների զարգացում և արտոնությունների պահպանում:
Գ. Կանաչապատում և բնապահպանական գոտիներ
Բուֆերային անտառաշերտեր. Քաղաքամերձ հատվածներում և բլուրների վրա (Նորք, Երաբլուր, Հաղթանակի պարկի հարակից տարածքներ) անտառպաշտպան գոտիների վերականգնում:
Ֆունկցիոնալ կանաչապատում. Սովորական ծառատունկի փոխարեն՝ փոշին և աղմուկը արդյունավետ կլանող, տեղական կլիմային դիմակայուն ծառատեսակների տնկում:
Դ. Թափոնների կառավարում
Նուբարաշենի աղբավայրի մեկուսացում. Ժամանակակից սանիտարական աղբավայրի կառուցում և աղբի վերամշակման գործարանի հիմնում:
Աղբի տեսակավորում. Բնակչության շրջանում աղբի տեսակավորման մշակույթի ձևավորում և համապատասխան աղբամանների ցանցի ընդլայնում:
Ե. Մոնիտորինգ և թափանցիկություն
Օդի որակի իրական ժամանակում մոնիտորինգ. Քաղաքի բոլոր վարչական շրջաններում տվիչների (սենսորների) ցանցի տեղադրում և տվյալների հանրայնացում, որպեսզի քաղաքացիներն ու պատկան մարմինները տեսնեն իրական պատկերը»:
