Տրանսպորտային ծախսերի ազդեցությունը թոշակառուների և աշխատող քաղաքացիների վրա էապես տարբերվում է՝ պայմանավորված նրանց ամսական եկամուտների (միջին աշխատավարձ vs ծերության կենսաթոշակ) և տրանսպորտից օգտվելու հաճախականության ու նպատակների տարբերությամբ։

Ստորև ներկայացված է համեմատական վերլուծությունը՝ հիմնված Հայաստանի ընթացիկ սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների և տրանսպորտային միջին ծախսերի վրա։

Եկամուտների և տրանսպորտային ծախսերի համեմատական աղյուսակ

Աշխատող քաղաքացի

Միջին ամսական եկամուտ ~280,000 — 290,000 դրամ (միջին անվանական աշխատավարձ)

Երթևեկության հաճախականություն Օրական 2-4 երթ (ամսական ~44-80 երթ) Ամսական տրանսպորտային ծախս (հանրային տրանսպորտ) | ~6,000 — 12,000 դրամ

Թոշակառու | ~50,000 — 55,000 դրամ (միջին կենսաթոշակ)

Երթևեկության հաճախականություն Օրական 0-2 երթ (ամսական ~15-30 երթ)

| Ամսական տրանսպորտային ծախս ~2,000 — 4,500 դրամ (հաշվի առնելով նաև արտոնությունները)

Ծախսի մասնաբաժինը եկամտի մեջ | 2.1% — 4.2% | 4.0% — 9.0%

Հիմնական տարբերություններն ու առանձնահատկությունները

* Բացարձակ և հարաբերական բեռ: Թեև աշխատող քաղաքացիներն օգտվում են տրանսպորտից ավելի հաճախ և բացարձակ թվերով ծախսում են ավելի շատ, թոշակառուների համար այդ ծախսը հարաբերականորեն 2-2.5 անգամ ավելի ծանր է նրանց ցածր եկամտային բազայի պատճառով։

* Ծախսի ճկունություն (Սպառողական վարքագիծ):

* Աշխատողների համար տրանսպորտը պարտադիր (անէլաստիկ) ծախս է. աշխատանքի հասնելու հաճախականությունը հնարավոր չէ կրճատել։

* Թոշակառուների համար տրանսպորտային ծախսը հաճախ դառնում է սահմանափակող գործոն։ Բարձր սակագների դեպքում թոշակառուները ստիպված են լինում կրճատել իրենց տեղաշարժը (այցելություններ բուժհաստատություններ, հարազատներին կամ շուկա)։

* Սոցիալական արտոնությունների դերը: Թոշակառուների բյուջեի վրա ճնշումը մեղմելու համար կարևոր նշանակություն ունեն տրանսպորտային արտոնությունները (օրինակ՝ Երևանի միասնական տոմսային համակարգում սահմանված անվճար կամ զեղչված երթևեկության փաթեթները)։ Առանց նման արտոնությունների՝ տրանսպորտի ծախսը կարող է խլել կենսաթոշակի մինչև 10%-ը, ինչը լուրջ հարված է առաջնային կարիքների (դեղորայք, կոմունալ վճարներ, սնունդ) ֆինանսավորմանը։