Ինչպե՞ս մեկ տարում էլեկտրաէներգիայի հավելուրդը վերածվեց դեֆիցիտի

7 Հոկտեմբերի, 2026

Մեկ շաբաթ առաջ Նիկոլ Փաշինյանը ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարեց, որ ընդամենը մեկ տարի առաջ Հայաստանը էլեկտրաէներգիայի հավելուրդ ուներ, իսկ այսօր արդեն դեֆիցիտ է արձանագրում՝ դա պայմանավորելով ներդրումային ծրագրերի մեծ ծավալով։

«Ներդրումային ծրագրերն այնպիսի մասշտաբի են, որ Հայաստանն էլեկտրաէներգիայի պակասուրդ ունի»,- ասաց Փաշինյանը։

Թե որքանո՞վ է տրամաբանական և արդարացված, որ ընդամենը մեկ տարվա ընթացքում էլեկտրաէներգիայի հավելուրդից երկիրը անցնի դեֆիցիտի, YerevanToday-ը փորձել է հասկանալ Քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, էներգետիկ անվտանգության փորձագետ Վահե Դավթյանի հետ զրույցում։

«Սա ռազմավարական պլանավորման իսպառ բացակայության մասին է խոսում։ Ընդամենը մեկ տարի առաջ մոդուլային ատոմային ռեակտորի կառուցումը ներկայացվում էր որպես ռազմավարական ընտրություն։ Հիմա արդեն խոսում են մեծ հզորության անհրաժեշտության մասին՝ սպասվող էլեկտրաէներգետիկ պակասորդը ծածկելու համար։

Լավ, իսկ մեկ տարի առաջ այդ պահանջարկը չէի՞նք հաշվարկել։ Ի՞նչ հաշվարկի հիման վրա էինք ընտրում մոդուլային տարբերակը։

Ատոմակայանը տասնամյակների համար ես կառուցում։ Նախ պետք է հասկանաս՝ ինչ տնտեսություն ես ունենալու, ինչ արտադրություններ են բացվելու, որքան է ավելանալու սպառումը։ Դրանից հետո որոշես՝ ինչ հզորություն է պետք, ինչ տեխնոլոգիա և ինչ ժամկետներում։

Մեզ մոտ այս հերթականությունը խախտված է։ Տնտեսության զարգացման ծրագրերն առանձին են, էներգետիկ որոշումներն՝ առանձին։

Մենք մինչև հիմա հստակ պատասխան չունենք նույնիսկ այն հարցին, թե հինգ տարի անց որքան էլեկտրաէներգիա է մեզ անհրաժեշտ լինելու։ Սա է պետական կառավարման որակի խնդիրը»,- նշեց նա։

Դավթյանի խոսքով՝ լրացուցիչ էլեկտրաէներգիայի պահանջարկ կարող են առաջացնել նաև նոր տեխնոլոգիական ծրագրերը։

«Վերցնենք արհեստական բանականությունը, Հրազդանում կառուցված ԱԲ ֆաբրիկան կամ կրիպտոարժույթների աճող մայնինգը։ Այս ծրագրերի իրականացումն ու ընդլայնումը լրացուցիչ պահանջարկ են ստեղծելու։

Ընդ որում՝ տվյալների կենտրոնին շուրջօրյա, հուսալի էլեկտրամատակարարում է անհրաժեշտ։

Պետք է նախապես իմանալ՝ այդ հոսանքը որտեղից ենք ստանալու, ինչ գնով, և արդյոք ցանցը պատրաստ է այդ բեռին»,- ասել է նա։

Մասնագետը, որպես օրինակ, ներկայացրեց նաև տվյալների կենտրոնների էներգասպառման աճի միջազգային միտումները։

«Որպեսզի մասշտաբը հասկանանք՝ Էներգետիկայի միջազգային գործակալության գնահատմամբ՝ աշխարհի տվյալների կենտրոնները 2025 թվականին սպառել են շուրջ 485 մլրդ կՎտ.ժ էլեկտրաէներգիա։ Մեկ տարում աճը կազմել է 17 տոկոս։ Իսկ հենց ԱԲ-ին ծառայող կենտրոնների սպառումն աճել է մոտ 50 տոկոսով։

Մինչև 2030 թ. ամբողջ տվյալների կենտրոնների սպառումը կանխատեսվում է շուրջ 950 մլրդ կՎտ.ժ, իսկ ԱԲ կենտրոններինը՝ եռապատիկ ավելի, քան 2025-ին։

Այսինքն՝ պահանջարկի աճն արդեն տեսանելի է, և դրա մասին այսօր մտածելն անգամ ուշացած արձագանք է»,- նշեց նա։

Փորձագետի գնահատմամբ՝ կառավարությունը պետք է ներկայացնի հստակ հաշվարկ՝ առաջիկա տարիներին Հայաստանի էներգետիկ պահանջարկն ինչպես է փոխվելու։

«Այդ հաշվարկի մեջ պետք է տեղ ունենան նաև հայտարարվող տեխնոլոգիական ծրագրերը։

Հակառակ դեպքում այսօր մոդուլային ռեակտոր են խոստանում, վաղը՝ մեծ ատոմակայան, իսկ տնտեսությունը մնում է սպասելու, թե իր համար անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիան երբ և որտեղից է գալու։

Սա տնտեսությունն ու էներգետիկ սեկտորը «ручной режим»-ով կառավարելու դրսևորում է»,- եզրափակեց Դավթյանը։

Նմանատիպ նյութեր

ՌԴ քաղաքացուն ու նրա ընտանիքի 6 անդամներին «Nissan»-ում բռնկված հրդեհից փրկել են

ՌԴ քաղաքացուն ու նրա ընտանիքի 6 անդամներին «Nissan»-ում բռնկված հրդեհից փրկել են

Այսօր՝ նոյեմբերի 22-ին, արտակարգ դեպք է տեղի ունեցել Արագածոտնի մարզում։ Ժամը 12:00-ի սահմաններում Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհի 82 կմ հատվածում՝ Թալինի վարչական տարածքում, հրդեհ է բռնկվել դեպի Բավրա ընթացող «Nissan» մակնիշի ավտոմեքենայում։ «Վարորդին և 6 ուղևորներին...

Գեղարքունիքում և Լոռիում քամու հետևանքով ծառեր են տապալվել

Գեղարքունիքում և Լոռիում քամու հետևանքով ծառեր են տապալվել

Նոյեմբերի 21-ին Գեղարքունիքի և Լոռու մարզային օպերատիվ կառավարման կենտրոններ ահազանգեր են ստացվել ուժեղ քամու հետևանքով մի շարք հասցեներում տապալված և տապալման վտանգ ներկայացնող ծառերի, վնասված տանիքների, արևային վահանակների և դրանց մետաղական կառուցատարրերի...

Երբ մարդը սովորի ուրախանալ ուրիշների հաջողությամբ, Աստված նրան էլ կտա ուրիշների բոլոր հաջողություններից. Նարեկ Կարապետյան

Երբ մարդը սովորի ուրախանալ ուրիշների հաջողությամբ, Աստված նրան էլ կտա ուրիշների բոլոր հաջողություններից. Նարեկ Կարապետյան

Երբ մարդը սովորի ուրախանալ ուրիշների հաջողությամբ, Աստված նրան էլ կտա ուրիշների բոլոր հաջողություններից։ Այս մասին գրել է «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանը՝ մեջբերելով՝ Սրբ Պաիսիոս Աթոսցու...

Հրաչյա Քոչարի փողոցում բախվել են «Zeekr»-ը, «Mercedes»-ը և «Volkswagen»-ը. կան վիրավnրներ

Հրաչյա Քոչարի փողոցում բախվել են «Zeekr»-ը, «Mercedes»-ը և «Volkswagen»-ը. կան վիրավnրներ

Երեկ՝ նոյեմբերի 21-ին, ավտովթար է տեղի ունեցել Երևանում։ Ժամը 15:00-ի սահմաններում Արաբկիր վարչական շրջանի Հրաչյա Քոչարի փողոցում բախվել են «Zeekr», «Mercedes» և «Volkswagen» մակնիշի ավտոմեքենաները։ Shamshyan.com-ի տեղեկություններով՝ վթարի հետևանքով 3 հոգի, որոնց...

Փակ է Արագածոտնի մարզում Քարի լիճ տանող ավտոճանապարհը

Փակ է Արագածոտնի մարզում Քարի լիճ տանող ավտոճանապարհը

Փրկարար ծառայությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են: Փակ է Արագածոտնի մարզում Քարի լիճ տանող ավտոճանապարհը: Վրաստանի ՆԳՆ ԱԻ դեպարտամենտից և ՌԴ ԱԻՆ Հյուսիսային Օսիայի ճգնաժամային կառավարման կենտրոնից ստացված տեղեկատվության...