Տնտեսագետ Հրայր կամենդատյանը գրում է. «Ինչո՞ւ Հայաստանում բարձրացվեց գույքահարկը:Փորձենք դա գնհատել և հասկանալ գործիքներից մեկի ձևաչափով: Նման գործիք է հանդիսանում հարկը:
Հարկերը շատ հարմար են։ Միամիտ մարդիկ՝ «սիրելի քաղաքացիներ», ինչպես նրանց անվանում են ընտրությունների ժամանակ, սովոր են հարկերը դիտարկել որպես ժողովրդին օգուտ բերող մեծ քաղաքակրթական գործեր կատարելու միջոց։
Սակայն կառավարությունները լավ գիտեն, որ հարկերը իրենց ամենահարմար միջոցն են առաջարկում փոքրերի հաշվին մեծ կարողություններ ստեղծելու, ժողովրդին աղքատացնելու և մի քանիսին հարստացնելու, գյուղացուն և աշխատավորին ավելի հարմար կերպով արտադրողի և սպեկուլյանտի իշխանությանը հանձնելու, ամբողջ արդյունաբերությունը ընդհանրապես գյուղատնտեսության հաշվին, և հատկապես գյուղացու կամ ամբողջ ժողովրդի հաշվին։
Եթե վաղը Ազգային ժողովը որոշի խոշոր օլիգարխներին հատկացնել 50 մլրդ դրամ (ինչպես արեց լորդ Սոլսբերին Անգլիայում 1900 թվականին՝ իր պահպանողական ընտրողներին պարգևատրելու համար), ամբողջ երկիրը կաղաղակի մեկ մարդու պես. կառավարությունը անմիջապես կտապալվի։ Եվ հարկերի օգնությամբ կառավարությունը նույն միլիոնները աղքատների գրպաններից կլանում է հարուստների գրպանները, որպեսզի աղքատները նույնիսկ չնկատեն այս հնարքը։ Ոչ ոք չի գոռում, և նույն նպատակը ձեռք է բերվում զարմանալի ձևով՝ այնքան հնարամտորեն, որ այս հարկային հանձնարարությունը աննկատ է մնում։Եթե կապիտալիզմը նպաստել է ժամանակակից պետության ստեղծմանը, ապա՝ մի մոռանանք սա՝ ժամանակակից պետությունը ստեղծում և սնուցում է կապիտալիզմը։
Վերցրեք ցանկացած հարկ՝ ուղղակի կամ անուղղակի՝ հողի, եկամտի կամ սպառման վրա, պետական պարտքեր կնքելու կամ դրանք վճարելու պատրվակով (քանի որ դրանք երբեք չեն վճարվում, այլ շարունակում են աճել). վերցրեք հարկ պատերազմի կամ հանրային կրթության համար. մտածեք, թե ուր է այն մեզ տանում, և դուք կզարմանաք այն հսկայական ուժից, իշխանությունից, որը մենք փոխանցել ենք մեր կառավարիչներին։
Հարկումը հարուստների համար ամենահարմար միջոցն է ժողովրդին աղքատության մեջ պահելու համար։ Այն միջոցներ է տրամադրում հողատերերի և արդյունաբերական աշխատողների ամբողջ դասերի կործանման համար, երբ մի շարք անհավանական ջանքերից հետո նրանք հասնում են իրենց բարեկեցության փոքր-ինչ բարելավման։ Միևնույն ժամանակ, դա ամենահարմար միջոցն է կառավարությունը հարուստների հավերժական մենաշնորհ դարձնելու համար։ Վերջապես, այն թույլ է տալիս, համոզիչ պատրվակներով, պատրաստել ՌԵՊՐԵՍՍԻՎ մարմիններ , զենքեր, որոնք մի օր կծառայեն ժողովրդին ճնշելուն, եթե նրանք ապստամբեն։
Հարկերը, դրանց անընդհատ բարձրացումը հին հեքիաթների ծովային հրեշի նման , հնարավորություն է տալիս խճճել ամբողջ հասարակությունը և անհատների բոլոր ջանքերը ուղղել արտոնյալ դասերի հարստացմանը և կառավարության մենաշնորհին։
Միայն այս ամենով է բացատրվում երևանում գույքահարկի բարձրացումը, կառավարության վերնախավին միլիոնավոր պարգև բաժանելը, համախառն պարտքի և դրա տոկոսների աճը»:
