Տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․
«Այսօր մենք քննարկելու ենք մի հարց, որը վերաբերում է մեր տասնյակ հազարավոր քաղաքացիների ամենօրյա կյանքին, առողջությանը և արժանապատիվ ծերությանը։
Մեր թոշակառուների զգալի մասն այսօր ապրում է շաքարային դիաբետի հետ։ Սա պարզապես վիճակագրություն չէ, սա մեր մայրերի, հայրերի, տատիկների ու պապիկների ցավն է։ Շաքարի մակարդակի ամենօրյա հսկողությունը նրանց համար շքեղություն չէ, այլ կյանքի անհրաժեշտություն։ Գլյուկոմետրը և դրա համար անհրաժեշտ թեստ-երիզները պետք է լինեն նույնքան հասանելի, որքան առաջին անհրաժեշտության հացը։
Երբ մենք խոսում ենք շուրջ 300,000 քաղաքացու անվճար սարքավորումներով և թեստերով ապահովելու մասին, առաջին հայացքից սա թվում է հսկայական ֆինանսական բեռ։ Հաշվարկները ցույց են տալիս, որ խոշոր պետական գնումների դեպքում խոսքը տարեկան մոտ 10–11 միլիարդ դրամի մասին է։ Բայց որպես պետական մտածողություն ունեցող մարդիկ՝ մենք չպետք է միայն հարցնենք «որքա՞ն է դա արժենալու», այլ պետք է տանք հստակ պատասխան՝ «որտեղի՞ց գտնել այդ միջոցները»։
Ահա այն կոնկրետ աղբյուրներն ու բյուջետային մեխանիզմները, որոնք թույլ կտան ֆինանսավորել այս ծրագիրը՝ առանց մակրոտնտեսական կայունությունը խաթարելու. Առողջապահական հետևանքների ծախսերի կրճատում. Առողջապահության ոլորտում կանխարգելումն ու վաղ հսկողությունը միշտ ավելի էժան են։ Արյան մեջ շաքարի մակարդակի կանոնավոր հսկողությունը թույլ կտա կտրուկ նվազեցնել դիաբետիկ բարդությունների (սրտանոթային կաթվածներ, երիկամային անբավարարություն, տեսողության կորուստ) պատճառով հոսպիտալացումների թիվը։ Դրանով մենք ուղղակիորեն խնայելու ենք պետական պատվերի շրջանակներում ստացիոնար բուժման վրա ծախսվող միլիարդավոր դրամները։
* Հատուկ ակցիզային հարկերի նպատակային ուղղորդում. Առաջարկում ենք շաքար պարունակող ըմպելիքների, ծխախոտի և ալկոհոլի ակցիզային հարկերից ստացված եկամուտների մի մասը (օրինակ՝ 10-15%-ը) օրենքով ամրագրել որպես նպատակային ուղղակի աղբյուր ։
Մեր ավագ սերունդն իր վաստակած հանգիստը պետք է ապրի արժանապատիվ, իսկ պետությունը պարտավոր է ոչ միայն խոստանալ, այլև գտնել ճիշտ ֆինանսական լուծումներ՝ նրանց կողքին կանգնելու համար»:
Մեր թոշակառուների զգալի մասն այսօր ապրում է շաքարային դիաբետի հետ։ Սա պարզապես վիճակագրություն չէ, սա մեր մայրերի, հայրերի, տատիկների ու պապիկների ցավն է։ Շաքարի մակարդակի ամենօրյա հսկողությունը նրանց համար շքեղություն չէ, այլ կյանքի անհրաժեշտություն։ Գլյուկոմետրը և դրա համար անհրաժեշտ թեստ-երիզները պետք է լինեն նույնքան հասանելի, որքան առաջին անհրաժեշտության հացը։
Երբ մենք խոսում ենք շուրջ 300,000 քաղաքացու անվճար սարքավորումներով և թեստերով ապահովելու մասին, առաջին հայացքից սա թվում է հսկայական ֆինանսական բեռ։ Հաշվարկները ցույց են տալիս, որ խոշոր պետական գնումների դեպքում խոսքը տարեկան մոտ 10–11 միլիարդ դրամի մասին է։ Բայց որպես պետական մտածողություն ունեցող մարդիկ՝ մենք չպետք է միայն հարցնենք «որքա՞ն է դա արժենալու», այլ պետք է տանք հստակ պատասխան՝ «որտեղի՞ց գտնել այդ միջոցները»։
Ահա այն կոնկրետ աղբյուրներն ու բյուջետային մեխանիզմները, որոնք թույլ կտան ֆինանսավորել այս ծրագիրը՝ առանց մակրոտնտեսական կայունությունը խաթարելու. Առողջապահական հետևանքների ծախսերի կրճատում. Առողջապահության ոլորտում կանխարգելումն ու վաղ հսկողությունը միշտ ավելի էժան են։ Արյան մեջ շաքարի մակարդակի կանոնավոր հսկողությունը թույլ կտա կտրուկ նվազեցնել դիաբետիկ բարդությունների (սրտանոթային կաթվածներ, երիկամային անբավարարություն, տեսողության կորուստ) պատճառով հոսպիտալացումների թիվը։ Դրանով մենք ուղղակիորեն խնայելու ենք պետական պատվերի շրջանակներում ստացիոնար բուժման վրա ծախսվող միլիարդավոր դրամները։
* Հատուկ ակցիզային հարկերի նպատակային ուղղորդում. Առաջարկում ենք շաքար պարունակող ըմպելիքների, ծխախոտի և ալկոհոլի ակցիզային հարկերից ստացված եկամուտների մի մասը (օրինակ՝ 10-15%-ը) օրենքով ամրագրել որպես նպատակային ուղղակի աղբյուր ։
Մեր ավագ սերունդն իր վաստակած հանգիստը պետք է ապրի արժանապատիվ, իսկ պետությունը պարտավոր է ոչ միայն խոստանալ, այլև գտնել ճիշտ ֆինանսական լուծումներ՝ նրանց կողքին կանգնելու համար»:
