Որքան վնաս է կրելու պետությունը առյուծ սատկացնելու պրոցեսից․ Հրայր Կամենդատյան

8 Հուլիսի, 2026

Տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․

Որքան վնաս է կրելու պետությունը առյուծ սատկացնելու պրոցեսից։
Որպեսզի պատկերն ավելի հստակ լինի, դիտարկենք կոնկրետ տնտեսագիտական ցուցանիշներ և մոտավոր թվեր, որոնք բնորոշում են Գագիկ Ծառուկյանի ձեռնարկությունների («Մուլտի Գրուպ» կոնցեռն և հարակից բիզնեսներ) կշիռը Հայաստանի տնտեսության մեջ.
1. Աշխատատեղեր (Զբաղվածություն)
Ուղղակի աշխատատեղեր: Ըստ տարբեր տարիների հրապարակումների և պաշտոնական հայտարարությունների՝ Ծառուկյանին պատկանող ընկերություններում ուղղակիորեն աշխատում է շուրջ 15,000-ից 20,000 մարդ:
Անուղղակի ազդեցություն: Եթե հաշվի առնենք մատակարարներին, սպասարկողներին և խաղողագործներին, ապա այս բիզնեսներից անվտանգ կամ միջնորդավորված կերպով կախված է ևս 30,000-ից 40,000 ընտանիքի բարեկեցություն:
2. Հարկային մուտքեր բյուջե
«Մուլտի Գրուպ»-ի մեջ մտնող խոշորագույն ընկերությունները (օրինակ՝ «Արարատցեմենտ», «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ», «Մուլտի Տոբակո», «Մուլտի Գազ» և այլն) պարբերաբար ներառված են ՀՀ 1000 խոշոր հարկատուների ցանկի առաջին հարյուրյակում։
Միայն այս խոշորագույն միավորները միասին տարեկան պետական բյուջե են վճարում տասնյակ միլիարդավոր դրամների հարկեր (մոտավոր հաշվարկներով՝ տարեկան 15-25 միլիարդ դրամ՝ կախված տվյալ տարվա արտադրողականությունից): Այս գումարների կորուստը կստեղծի զգալի ճեղքվածք բյուջեի եկամտային մասում:
3. Գյուղատնտեսություն և մթերումներ
Խաղողի մթերում: «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատը» հանդիսանում է երկրի խոշորագույն մթերողներից մեկը: Տարեկան կտրվածքով այն մթերում է տասնյակ հազարավոր տոննա խաղող՝ ապահովելով Արարատյան դաշտավայրի և հարակից շրջանների հազարավոր գյուղացիական տնտեսությունների արտադրանքի իրացումը: Այս օղակի փակումը կբերի գյուղմթերքի ավելցուկի և սոցիալական ճգնաժամի գյուղերում:
4. Արդյունաբերական կշիռ
Շինանյութերի շուկա: «Արարատցեմենտ» գործարանը ապահովում է տեղական ցեմենտի շուկայի զգալի մասը (մոտավորապես 30-40%՝ կախված ներկրվող ցեմենտի ծավալներից)։ Գործարանի կանգառը կարող է բերել շուկայում դեֆիցիտի, շինանյութի գնաճի և դանդաղեցնել շինարարության տեմպերը երկրում:
Տնտեսագիտական տեսանկյունից՝ նման մասշտաբի կոնգլոմերատի կտրուկ դադարեցումը կարող է առաջացնել ՀՆԱ-ի (Համախառն ներքին արդյունքի) աճի տեմպերի տեսանելի անկում և բացասաբար անդրադառնալ երկրի ընդհանուր տնտեսական ակտիվության ցուցանիշի (ՏԱՑ) վրա:

Նմանատիպ նյութեր

ԱՅՍ ՊԱՀԻՆ | ՈւՂԻՂ | 7 հարց՝ ԱԺ պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովի օրակարգում

ԱՅՍ ՊԱՀԻՆ | ՈւՂԻՂ | 7 հարց՝ ԱԺ պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովի օրակարգում

Տեղի է ունենում ԱԺ Պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստ։ Օրակարգում 7 հարց է․ «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» օրենքում լրացում և փոփոխություններ կատարելու մասին «Պետական կառավարման համակարգի մարմինների մասին» օրենքում լրացումներ և...

«Հանքային» շրջադարձ․ Փաշինյանը կրկին իրար հակասող բաներ է ասում

  Հոկտեմբերի 17-ին «Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորում 2026»-ի շրջանակներում Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է․ «Մեր ռազմավարական ընկալումն այն է, որ հանքարդյունաբերության ոլորտը պետք է դառնա առաջամարտիկը ՀՀ-ում բաց բաժնետիրացման...

Հորմուզի նեղուցը բաց չի լինի բոլորի համար, քանի դեռ ԱՄՆ-ը չի ընդունել Իրանի պայմանները․ Արաղչի

Հորմուզի նեղուցը բաց չի լինի բոլորի համար, քանի դեռ ԱՄՆ-ը չի ընդունել Իրանի պայմանները․ Արաղչի

Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին «Ալ-Իխբարիա» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում հայտարարել է․ Կարմիր ծովում տեղի ունեցող իրադարձությունները որևէ կապ չունեն Իրանի հետ։ Այդ տարածաշրջանն իր խնդիրներն ունի։ Սակայն Հորմուզի նեղուցի վերաբերյալ մեր դիրքորոշումը...

Վիճաբանություն-ծեծկռտուք՝ Աբովյանում, վիրավոր կա

Վիճաբանություն-ծեծկռտուք՝ Աբովյանում, վիրավոր կա

Հոկտեմբերի 18-ին վիճաբանություն-ծեծկռտուք է տեղի ունեցել Կոտայքի մարզում։ Ժամը 18:10-ի սահմաններում անհայտ քաղաքացու կողմից ահազանգ է ստացվել ՀՀ Ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության Կոտայքի բաժին, որ Աբովյան քաղաքում...

Կրեմլում դեռևս չեն ծանոթացել ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցության կասեցման մասին զեկույցին. Պեսկով

Կրեմլում դեռևս չեն ծանոթացել ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցության կասեցման մասին զեկույցին. Պեսկով

Կրեմլում դեռևս չեն ծանոթացել Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի զեկույցին, որը վերաբերում է ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցության կասեցման հնարավոր հետևանքներին։ Այս մասին ՏԱՍՍ-ի փոխանցմամբ՝  հայտնել է Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը։ «Ոչ, չենք...