Տաքսու վարորդների իրավունքներն անտեսվում են․ Հրայր Կամենդատյան

12 Հուլիսի, 2025

Տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանը ֆեյսբուքյան էջում գրում է.

«Տաքսու վարորդների անտեսված իրավունքների և հարթակային շահագործման մասին

Սիրելի՛ հայրենակիցներ, սիրելի՛ վարորդներ, ում կյանքը շարժման մեջ է, բայց սոցիալական վիճակը՝ սառեցված։

Մենք ապրում ենք մի երկրում, որտեղ ամեն օր հազարավոր մարդիկ, դեռ լույսը չբացված, նստում են ղեկին՝ մեզ տանելու աշխատանքի, հիվանդանոցի, դպրոց։

Նրանք մեր կողքին են անձրևին, ձմռանը, շոգին։ Բայց երբ նրանք են օգնության կարիք ունենում, պետությունը լուռ է։

Այդ մարդիկ՝ մեր տաքսու վարորդները, գոյատևում են՝ առանց իրավունքների, առանց թոշակային երաշխիքների, առանց վաղվա հույսի:

Վարորդը ստվերում է, թոշակն՝ օդում:

Այսօր տաքսու վարորդների ճնշող մեծամասնությունը կա՛մ Ֆիզիկական անձ ձեռնարկատեր է (ՖԱՁ), կա՛մ գործում է որպես «ինքնազբաղված», կա՛մ ընդհանրապես որևէ կարգավիճակ չունի։

Ի՞նչ դա տալու։

Թոշակային ֆոնդ չվճարելու դեպքում՝ չունի որևէ հաշվառված ստաժ։

Եթե վճարում է, ապա՝ նվազագույնով, քանի որ եկամուտը ցածր է, իսկ հարկային համակարգը բարդ է։

Իսկ տարիները անցնում են, առողջությունը մաշվում է, ու մի օր այդ մարդը կանգնում է վահանակից հեռու, բայց չունի թոշակ, չունի կուտակում, չունի պետական երաշխիք:

Սա պարզապես անարդար չէ։ Սա՝ խայտառակություն է պետական քաղաքականության տեսանկյունից։

Այս ամենին ավելանում է մեկ այլ վտանգավոր երևույթ՝ մոնոպոլիստ հարթակների կողմից վարորդների շահագործումը։

Այդ հարթակները գործում են որպես ամբողջ համակարգի անտես «տերեր»․ պարտադրում են գրանցվել իրենց պլատֆորմում՝ հաճախ որպես «ձեռնարկատեր», բայց երբ վարորդը խնդիր ունի՝ ասում են՝ «դու մեր աշխատողը չես»։

Վերցնում են հասույթի զգալի մասը՝ մինչև 25-30% միջնորդավճար, իսկ որոշ դեպքերում նաև տուգանքներ ու անհասկանալի «բոնուսային համակարգեր», որոնք մոլորեցնում են մարդուն։

Հարթակները որևէ սոցիալական պարտավորություն չունեն վարորդի նկատմամբ՝ ո՛չ թոշակային վճարում, ո՛չ ապահովագրություն, ո՛չ նվազագույն աշխատավարձ։

Այսինքն՝ մարդը տարիներ շարունակ աշխատում է «պլատֆորմի» միջոցով, բայց ո՛չ հարթակը, ո՛չ պետությունը պատասխանատվություն չի կրում տարեցության, հիվանդության կամ դժբախտ պատահարի դեպքում։

Հարցն օդում չէ, այլ ճակատագրերի հարց է։

Մենք այլևս չենք կարող ձևացնել, թե սա տեխնիկական խնդիր է։

Սա մարդկանց ճակատագրերի հարց է։

Սա այն հարցն է, որի շուրջ պետությունը պարտավոր է դիրքորոշում ունենալ։

Որքա՞ն մարդ պիտի ծերանա առանց թոշակի։

Որքա՞ն վարորդ պիտի ապրի օրավարձով ու վախենա հիվանդանալուց։

Որքա՞ն երկար պիտի հարթակները շահագործեն մարդկանց՝ առանց որևէ սոցպարտավորության։

Ի՞նչ ենք առաջարկում մենք՝ որպես սոցիալական ու արդար պետության կողմնակիցներ

  1. Սահմանել պետական հատուկ կարգավիճակ՝ «սոցիալապես ապահովված վարորդ» անվամբ։

Սա կլինի միջանկյալ կարգավիճակ, որը կներառի՝

  • Ստաժի հաշվառում
  • Թոշակային ֆոնդի ավտոմատ փոխանցում
  • Հասանելի առողջապահական ծառայություններ
  1. Օրենսդրական կարգավորում՝ տաքսու հարթակների գործունեության համար։

Ներկայումս հարթակներն են թելադրում պայմանները։ Մենք առաջարկում ենք՝

  • Միջնորդավճարների առավելագույն շեմ (օրինակ՝ 10–15%)
  • Պարտադիր թափանցիկ հաշվետվություն յուրաքանչյուր վարորդի հասույթի վերաբերյալ
  • Պարտադիր սոցիալական փաթեթ՝ վարորդների համար
  1. Ստեղծել պետական կամ համայնքային հարթակ՝ շահույթ չհետապնդող սկզբունքով, որտեղ վարորդը կլինի ոչ թե շահագործվող, այլ գործընկեր։

Մեր քաղաքական տեսլականը հենվում է մեկ սկզբունքի վրա՝

Ով ամեն օր աշխատանքի է գնում, պետք է վստահ լինի, որ պետությունը իր կողքին է։

Ոչ մի մարդ, ով աշխատել է ամբողջ կյանքում,

չպետք է ծերության օրով սպասի օգնության հեռավոր բարեկամից։

Դա պետության պարտականությունն է։

Մեր՝ բոլորիս պարտականությունը։

Սիրելի՛ հայրենակիցներ, մենք չենք խոսում հնարավորությունների մասին, այլ պարտքի։ Պարտք՝ մարդկանց, ովքեր տարիներ շարունակ եղել են մեր կողքին՝ որպես վարորդ, որպես քաղաքացի, որպես ընտանիքի հայրը, եղբայր։

Եկե՛ք վերջ տանք օդում կախված վիճակին։

Եկե՛ք երաշխավորենք, որ ոչ մի տաքսու վարորդ՝ վաղվա օրը չտեսնող ճակատագրով չապրի։

Սա մեր խղճի հարցն է»։

Նմանատիպ նյութեր

Պուտինն ու Թրամփը երկկողմ հանդիպում են անցկացրել Շենժենում

Պուտինն ու Թրամփը երկկողմ հանդիպում են անցկացրել Շենժենում

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը երկկողմ հանդիպում են անցկացրել Շենժենում՝ Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (ԱԽՏՀ) գագաթնաժողովի շրջանակում: ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Պուտինի հետ հանդիպմանն ասել է, որ անհամբերությամբ...

Ծովագյուղի Վահրամն ու ՔՊ-ն՝ ընդդեմ Սևանի քաղաքապետի. ընտրությունների գլխավոր ինտրիգը. «Ժողովուրդ»

Ծովագյուղի Վահրամն ու ՔՊ-ն՝ ընդդեմ Սևանի քաղաքապետի. ընտրությունների գլխավոր ինտրիգը. «Ժողովուրդ»

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «Սպասվող ՏԻՄ ընտրություններում ամենաինտրիգային համայնքներից մեկը Սևանն է, որտեղ երեք թեկնածուների պայքարն աստիճանաբար վերածվում է գործող համայնքապետ Սարգիս Մուրադյանի դեմ համատեղ հակաքարոզչության։ Եվ ՔՊ-ն, և Վահրամ Գևորգյանը ունեն մեկ...

Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին. «Փաստ»

Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին. «Փաստ»

«Փաստ» թերթը գրում է. «Չինական Շենժեն քաղաքն այս օրերին դառնում է համաշխարհային պատմության վճռորոշ հասցե. այնտեղ սկսվել են ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի և Չինաստանի առաջնորդներ Դոնալդ Թրամփի, Վլադիմիր Պուտինի ու Սի Ծինփինի հանդիպումները: Միջազգային մամուլը Շենժենն արդեն իսկ...

Երազ է տեսել ու սպանել մարդուն. «Հրապարակ»

Երազ է տեսել ու սպանել մարդուն. «Հրապարակ»

«Հրապարակ» օրաթերթը գրում է. Մեր տեղեկություններով՝ օրեր առաջ Բաղրամյան պողոտայում 29-ամյա Էրիկ Կակոյանին դանակահարած երիտասարդին տեղափոխել են հոգեբուժարան՝ հարկադիր բուժման։ Հիշեցնենք, որ նոյեմբերի 7-ին, ժամը 17։33-ին ահազանգ էր ստացվել Բաղրամյան պողոտայում...

Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»

Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»

«Փաստ» թերթը գրում է. «Վերջին օրերին փաշինյանական իշխանության «կարկառունները» վերստին սևեռվել են Հայ առաքելական եկեղեցու և Ամենայն հայոց կաթողիկոսի վրա: Առաջին հայացքից, կարծես, ոչ մի նոր բան չկա: Քպական «կարկառունները», այսպես ասենք, հերթական անգամ «փայլատակեցին»...