«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթը շարունակում է «Իշխանության ստերը» շարքը՝ հանրային հնչեղություն ստացած այն հայտարարությունների մասին, որոնց թվերը կամ հիմնավորումները առնվազն լրացուցիչ բացատրության ու փաստական ապացույցի կարիք ունեն։
Այս անգամ մեր ուշադրության կենտրոնում ՔՊ-ական պատգամավոր Թագուհի Ղազարյանի՝ Ազգային ժողովի ամբիոնից հնչեցրած հայտարարությունն է։
Պատգամավորը հայտարարել է, որ Հայաստանում կան դպրոցներ, որտեղ մեկ աշակերտի հաշվով պետական բյուջեից տարեկան ծախսվում է շուրջ 20 միլիոն դրամ։
Թիվն այնքան տպավորիչ է, որ «Ժողովուրդ» օրաթերթը որոշեց պարզ թվաբանությամբ հասկանալ՝ իրականում ինչ է նշանակում պատգամավորի հայտարարած 20 միլիոն դրամը։
Եթե 20 միլիոն դրամը բաժանենք 12 ամսվա վրա, կստացվի ամսական մոտ 1 միլիոն 667 հազար դրամ։
Սակայն աշակերտը դպրոց չի հաճախում տարվա բոլոր 12 ամիսներին։ Ուսումնական տարվա ընթացքում դասապրոցեսը, կախված դասարանից և օրացույցից, մոտ 9 ամիս է։ Եթե անգամ հաշվարկի համար վերցնենք տարեկան մոտ 200 ուսումնական օր, ապա ստացվում է՝ 20 000 000 ÷ 200 = 100 000 դրամ։
Այսինքն՝ Թագուհի Ղազարյանի ներկայացրած թվի տրամաբանությամբ պետությունը տվյալ դպրոցում մեկ աշակերտի հաշվով յուրաքանչյուր ուսումնական օրվա համար շուրջ 100 հազար դրամ է ծախսում։
Համեմատության համար՝ ամսական կտրվածքով խոսքը շուրջ 1.67 միլիոն դրամի մասին է։ Ուստի բնական հարց է առաջանում՝ ի՞նչ ծառայություն է հանրակրթական դպրոցը մատուցում մեկ երեխային, որի արժեքը հաշվարկով հասնում է օրական 100 հազար դրամի։
«Ժողովուրդ» օրաթերթը ուսումնասիրեց նաև պետական դպրոցների ֆինանսավորման գործող կարգը։ Եվ այստեղ կարևոր հանգամանք կա։ 2025 թվականի հունիսի 26-ին ընդունված կառավարության N 850-Ն որոշմամբ պետական հանրակրթական հաստատությունների ֆինանսավորումը հաշվարկվում է ոչ թե պարզապես «մեկ երեխա × որոշակի գումար» սկզբունքով, այլ բավական բարդ բանաձևով։ Հաշվի են առնվում տարրական, միջին և ավագ դասարանների թիվը, ուսուցչական և ղեկավար կազմը, մի շարք այլ ծախսեր, ինչպես նաև համադպրոցական ծախսերը։
Սա նշանակում է, որ հատկապես շատ փոքրաթիվ աշակերտներ ունեցող դպրոցներում դպրոցի ամբողջ պահպանման ծախսը աշակերտների թվին բաժանելու դեպքում տեսականորեն հնարավոր է ստանալ մեկ սովորողի հաշվով շատ բարձր թիվ։ Նախկին ֆինանսավորման համակարգում ևս առանձին մեխանիզմներ էին նախատեսված փոքրաթիվ, լեռնային, բարձրլեռնային կամ տվյալ բնակավայրում միակ դպրոցների համար։
Բայց այստեղ էլ հենց առաջանում է ամենակարևոր հարցը։
Եթե Թագուհի Ղազարյանը նկատի ուներ ոչ թե մեկ աշակերտի կրթության վրա անմիջականորեն ծախսվող 20 միլիոն դրամ, այլ ծայրահեղ փոքրաթիվ որևէ դպրոցի ամբողջ պահպանման ծախսը՝ մեխանիկորեն բաժանված այնտեղ սովորող մեկ կամ մի քանի աշակերտների թվին, ապա այդ հանգամանքը պետք է հստակ ասվեր։
Հակառակ դեպքում հանրությանը ներկայացվում է տպավորություն, թե պետությունը փաստացի յուրաքանչյուր նման երեխայի կրթության վրա տարեկան 20 միլիոն դրամ է ծախսում։
Ավելին՝ գործող կարգից երևում է, որ դպրոցին հատկացվող գումարի մեջ կարող են ներառվել ոչ միայն բուն դասավանդման, այլև դպրոցի գործունեությունն ապահովող բազմաթիվ ծախսեր։ Հետևաբար «մեկ աշակերտի վրա 20 միլիոն ենք ծախսում» ձևակերպումն առանց դպրոցի անվան, աշակերտների թվի, ընդհանուր բյուջեի և ծախսերի կառուցվածքի հրապարակման խիստ սուբյեկտիվ ու չափազանցված է։
Ուստի «Ժողովուրդ» օրաթերթը հրապարակային հարցեր ունի ՔՊ-ական պատգամավորին և ԿԳՄՍ նախարարությանը։
Եթե այդպիսի դպրոց կա՝ հրապարակեք անունը և հաշվարկը։
Եթե 20 միլիոնը ստացվել է ամբողջ դպրոցի պահպանման ծախսերը մի քանի աշակերտների վրա բաժանելով, ապա հենց այդպես էլ պետք է ներկայացնել հանրությանը։
Թվերը քաղաքական ամբիոնից հնչեցնելը հեշտ է։ Բայց պետական բյուջեի յուրաքանչյուր դրամ հարկատուի գումարն է, և 20 միլիոն դրամանոց հայտարարությունը պահանջում է 20 միլիոն դրամին համապատասխան հիմնավորում»։
