Արցախի զբոսաշրջության և մշակույթի զարգացման գործակալություն» հասարակական կազմակերպության նախագահ Սերգեյ Շահվերդյանը բաց նամակ է հղել Հայաստանում գործող դիվանագիտական ներկայացուցիչներին․
Հարգելի՛ դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ներկայացուցիչներ,
Ձեզ եմ դիմում որպես մարդ, որը ծնվել և մեծացել է Արցախում, և որի տունը Ստեփանակերտում էր։
Մի քանի օր առաջ Ադրբեջանում հավատարմագրված դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչներն այցելել են օկուպացված Արցախ։ Ստեփանակերտում նրանք այցելել են այսպես կոչված «Հաղթանակի զբոսայգի» և այնտեղ հուշանկար լուսանկարել։
Մինչ դիվանագետները լուսանկարվում են տեղահանված հայերի տների վայրերում, ադրբեջանական բանտերում շարունակում են մնալ հայ պատանդներ։ Սա պարզապես «Հաղթանակի զբոսայգի» չէ։ Սա մի վայր է, որտեղ հաղթանակ է նշվում այն մարդկանց նկատմամբ, որոնց զրկել են իրենց տներից, հայրենիքից և ազատությունից։
Ինձ համար սա վերացական պատմություն չէ։
Այս վայրում ժամանակին կանգնած էր իմ տունը՝ Ստեփանակերտի բնակիչների հարյուրավոր տներից մեկը, որոնք 2023 թվականի սեպտեմբերին նրանց բնակիչների բռնի տեղահանումից հետո հողին են հավասարեցվել՝ ի հեճուկս միջազգային դատական ատյանների որոշումների և Եվրոպական խորհրդարանի բանաձևերի։
Հենց այդ պատճառով էլ դիմում եմ Հայաստանում գործող դիվանագիտական ներկայացուցչությունների՝ նրանց բաքվյան գործընկերներին.
Դուք պետք է հասկանաք, թե հատկապես ինչն եք լեգիտիմացնում՝ մասնակցելով Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից կազմակերպվող նման այցելություններին։
Այցելելով Ստեփանակերտ և լուսանկարվելով այսպես կոչված «Հաղթանակի զբոսայգում»՝ դուք չպետք է դառնաք քաղաքական և քարոզչական այն պատումի մաս, որտեղ հայ բնակչության վտարման հետևանքները ներկայացվում են որպես «հաղթանակ» և «ազատագրում»։
Այցելելով Գանձասար և Դադիվանք՝ դուք պետք է տեսնեք ոչ միայն հնագույն վանքերը, այլև այն, թե ինչ է կատարվում դրանց հայկական ինքնության և ժառանգության հետ։
Այցելելով Շուշի՝ դուք պետք է հիշեք քաղաքի հայկական մշակութային ժառանգության, այդ թվում՝ եկեղեցիների ոչնչացման, փոփոխման և ջնջման մասին։
Դուք պետք է հարցեր տաք։
Եթե այցելում եք Ստեփանակերտ, պետք է հարցնեք՝ որտե՞ղ են նրա նախկին բնակիչները։
Եթե այցելում եք հայկական վանք, պետք է հարցնեք՝ ինչո՞ւ է փոխվում դրա հայկական ինքնությունը։
Եթե այցելում եք Շուշի, պետք է հարցնեք՝ ի՞նչ եղավ քաղաքի հայկական եկեղեցիներին, թանգարաններին և մշակութային ժառանգությանը։
Եվ հատկապես ուզում եմ դիմել Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի դիվանագիտական ներկայացուցչություններին՝ այն պետություններին, որոնք տասնամյակներ շարունակ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներն էին և անմիջականորեն ներգրավված էին Ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման որոնումներում։
Բաքվում ձեր գործընկերները պարզապես չեն շրջագայում տարածաշրջանում։
Նրանք մասնակցում են խնամքով կազմակերպված քաղաքական և տեղեկատվական արշավի։
Դուք պետք է հասկանաք. յուրաքանչյուր դիվանագիտական այց, յուրաքանչյուր լուսանկար, յուրաքանչյուր պաշտոնական ժեստ քաղաքական նշանակություն ունի։
«Վերակառուցված Ղարաբաղի» գեղեցիկ լուսանկարների հետևում կանգնած են իրական մարդիկ, որոնք վտարվել են իրենց տներից։
Այդ թվում՝ ես։
Եվ քանի դեռ մենք խոսում ենք խաղաղության մասին, արդար խաղաղությունը չի կարող կառուցվել տեղահանվածների մոռացության, նրանց ժառանգության ջնջման և ադրբեջանական կալանքի տակ գտնվողների մասին լռության վրա։
Դուք պետք է հիշեք այս մասին հաջորդ անգամ, երբ Արցախում լուսանկարվեք։
Դուք չպետք է թույլ տաք, որ էթնիկ զտումը վերածվի զբոսաշրջային երթուղու։
