Շիրակի բնակավայրերի տրանսպորտային մեկուսացումը՝ զարգացման լուրջ խոչընդոտ․ Մհեր Մելքոնյան

20 Օգոստոսի, 2026

ԱԺ նախկին պատգամավոր Մհեր Մելքոնյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Շիրակի բնակավայրերի տրանսպորտային մեկուսացումը՝ զարգացման լուրջ խոչընդոտ:
Ժամանակակից պետականաշինության և տարածքային պլանավորման տեսությունում տրանսպորտային ենթակառուցվածքները դիտարկվում են որպես պետական օրգանիզմի կենսապահովման և վարչական ամբողջականության առաջնային երաշխիք։

Հայաստանի Հանրապետության պետական քաղաքականության հռչակված առաջնահերթություններից է մարզերի համաչափ զարգացումը, սակայն այս ռազմավարական նպատակի իրագործումը բախվում է լուրջ կառուցվածքային խոչընդոտների, երբ տեղական մակարդակում ապահովված չէ բնակչության տեղաշարժի բազային իրավունքը։ Շիրակի մարզում՝ հանրապետության աղքատության համեմատաբար բարձր ցուցանիշներ ունեցող և ռազմավարական նշանակություն ունեցող սահմանամերձ տարածաշրջանում, հեռավոր բնակավայրերի ու համայնքային կենտրոնների միջև կանոնավոր տրանսպորտային կապի բացակայությունն առաջացնում է պետական-վարչական և սոցիալ-տնտեսական խորը խզումներ։

— Տարածքային դատարկման և անվտանգային ռիսկեր.
Կանոնավոր հաղորդակցության բացակայությունն ուղղակիորեն խթանում է ներքին և արտաքին տեղաշարժը, ինչը հանգեցնում է սահմանամերձ և ռազմավարական նշանակություն ունեցող գյուղական բնակավայրերի աստիճանական դատարկմանը։

-Պետական ինստիտուտների հասանելիություն.
Վարչարարության, արդարադատության և պետական ծառայությունների ֆիզիկական անհասանելիությունը թուլացնում է քաղաքացի-պետություն ֆունկցիոնալ կապը՝ խաթարելով պետական ինստիտուտների արդյունավետությունը մարզային խորքերում։

— Պետական ծախսերի անարդյունավետություն.
Տրանսպորտային մեկուսացման պատճառով պետությունը ստիպված է լինում ավելացնել ուղղակի սոցիալական աջակցության ծավալները, մինչդեռ կանոնավոր տրանսպորտային ենթակառուցվածքի ներդրումը կստեղծեր ինքնաբավ տնտեսական միջավայր։
Այս խնդրի շուրջ ամենակարևոր քաղաքական արձանագրումը պետք է լինի հետևյալը.
Առանց տրանսպորտային հասանելիության խնդրի լուծման մարզերի համաչափ զարգացման մասին խոսելը անիմաստ է։

Համաչափ զարգացումը միայն մայրաքաղաքից դուրս ճանապարհ, դպրոց կամ համայնքապետարանի շենք կառուցելը չէ։ Այն նշանակում է, որ տարբեր բնակավայրերում ապրող քաղաքացիներն ունեն իրականում համադրելի հնարավորություններ՝ օգտվելու կրթությունից, առողջապահությունից, աշխատանքից, վարչական ծառայություններից և տնտեսական կյանքից։ Եթե մի բնակավայր ֆիզիկապես կտրված է համայնքային կենտրոնից, ապա այդ բնակավայրի զարգացման համար ստեղծված մյուս ծրագրերի արդյունավետությունն էլ սահմանափակվում է։ Ուստի Շիրակի համար անհրաժեշտ է ձևավորել նվազագույն երաշխավորված տրանսպորտային հասանելիության պետական չափանիշ։

Յուրաքանչյուր բնակավայր պետք է ունենա համայնքային կենտրոնի հետ կանոնավոր կապ, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ մարզկենտրոնի հետ հարմարեցված երթուղի։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է թվայնացնել երթուղիների վերահսկողությունը, ապահովել հրապարակային չվացուցակներ, գնահատել սպասարկման որակը և սոցիալական նշանակության երթուղիների համար ներդնել թափանցիկ սուբսիդավորման մեխանիզմ։

Շիրակի մարզի զարգացման հարցում մենք պետք է փոխենք առաջնահերթությունների վերաբերյալ մտածողությունը։ Գյուղը զարգացնելու համար բավարար չէ միայն այնտեղ ճանապարհ կառուցել։ Անհրաժեշտ է ապահովել, որ այդ ճանապարհով մարդը կարողանա հասնել աշխատանքի, երեխան՝ կրթության, տարեցը՝ բժշկի, գյուղացին՝ շուկա, իսկ համայնքը՝ մարզկենտրոն։ Եթե Շիրակի հեռավոր բնակավայրերը շարունակում են մնալ տրանսպորտային մեկուսացման պայմաններում, ապա դրանց տնտեսական և սոցիալական ներուժի մասին խոսելը լինելու է մասնակի և ոչ ամբողջական։

Իսկ եթե մենք իսկապես նպատակ ունենք պահպանել գյուղական բնակավայրերը, կանխել երիտասարդների արտահոսքը և ապահովել Հայաստանի տարածքային համաչափ զարգացում, ապա պետք է ընդունենք պարզ ճշմարտություն.
հասանելիությունը զարգացման նախապայման է, իսկ կանոնավոր տրանսպորտը՝ այդ հասանելիությունն ապահովող պետական պարտավորություններից մեկը»։

Նմանատիպ նյութեր

Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»

Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»

«Փաստ» թերթը գրում է. «Վերջին օրերին փաշինյանական իշխանության «կարկառունները» վերստին սևեռվել են Հայ առաքելական եկեղեցու և Ամենայն հայոց կաթողիկոսի վրա: Առաջին հայացքից, կարծես, ոչ մի նոր բան չկա: Քպական «կարկառունները», այսպես ասենք, հերթական անգամ «փայլատակեցին»...

Նորանշանակ ՄՍԾ պետը․ ով է Արամ Միրիջանյանը և ինչ ունեցվածք ունի. «Ժողովուրդ»

Նորանշանակ ՄՍԾ պետը․ ով է Արամ Միրիջանյանը և ինչ ունեցվածք ունի. «Ժողովուրդ»

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «Ինչպես երեկ հայտնել էր «Ժողովուրդ» օրաթերթը, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ՝ Արամ Միրիջանյանը նշանակվել է ՀՀ աշխատանքի և բարեկեցության նախարարության Միասնական սոցիալական ծառայության պետ։ ArmLur.am-ն ներկայացնում է, թե ով է ՄՍԾ...

Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»

Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»

«Փաստ» թերթը գրում է. «Հանրային ու փորձագիտական մտքի համար կենսական նշանակություն ունի հասկանալը, թե ինչու հատկապես 2020 թվականին լայնածավալ կերպով սկսվեց Արցախի դեմ ուղղված ռազմական ագրեսիան, և արդյոք այսօր էլ գոյություն ունի՞ իրական հավանականություն, որ կարող է տեղի...

Պապոյանի խառը հայտարարությունները․ Ռուսաստան չի մեկնել՝ սահմանափակումները չեն վերացվի. «Ժողովուրդ»

Պապոյանի խառը հայտարարությունները․ Ռուսաստան չի մեկնել՝ սահմանափակումները չեն վերացվի. «Ժողովուրդ»

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը վերջին օրերին Ռուսաստանի կողմից հայկական ապրանքների նկատմամբ կիրառվող սահմանափակումների հարցում բավականին խառը հայտարարություններ է անում՝ մի կողմից խոստանալով հասնել դրանց վերացմանը, մյուս կողմից՝...

Ամեն ինչ հանձնելուց հետո քո հրաժարականը ո՞ւմ է պետք. Սաղաթելյանը՝ Փաշինյանին

Ամեն ինչ հանձնելուց հետո քո հրաժարականը ո՞ւմ է պետք. Սաղաթելյանը՝ Փաշինյանին

ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Իշխան Սաղաթելյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. Իշխանությանը հեռացնելու համար ընդդիմությանը ոչ թե իշխանության հետ գործարքի գնալ է հարկավոր, այլ նրա հետ որևէ գործարքի բացառում։ Հետևաբար՝ ընդդիմությանն առաջարկված գործարքը. համաձայնեք Ալիևի բոլոր...