«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «ՀՀ Հակակոռուպցիոն կոմիտեն Ազգային ժողովին ներկայացրել է իր 2025 թվականի գործունեության հաղորդումը։ Փաստաթղթում առանձնահատուկ շեշտադրվում է միջազգային համագործակցությունը, մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացումը և քննությունների արդյունավետության ամրապնդումը։
«Ժողովուրդ» օրաթերթը հաշվետվության թվերը և փաստական արդյունքները համադրելով՝ արձանագրեց մի շարք խնդրահարույց կետեր։
Միջազգային համագործակցություն՝ լայն ծավալներով
Տարեկան հաղորդման համաձայն՝ Կոմիտեն համագործակցել է միջազգային մի շարք կառույցների հետ։ Մասնավորապես՝
ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության Թմրամիջոցների դեմ պայքարի և իրավապահ համագործակցության բյուրոյի (INL) հետ շարունակվել են գործընկերային հարաբերությունների խորացման աշխատանքները։
3 քննիչ մասնակցել է Բուդապեշտում կազմակերպված հակակոռուպցիոն դասընթացների շարքին։
Ապօրինի հարստացման թեմայով վերապատրաստվել է ևս 3 քննիչ։
ԵՄ ֆինանսավորմամբ, Ecorys կազմակերպության կողմից, 9 քննիչի համար անցկացվել են փողերի լվացման հատկանիշներով քրեական վարույթների քննության առանձնահատկություններին նվիրված դասընթացներ։
17 ծառայող վերապատրաստվել է գույքի և եկամուտների հայտարարագրերի հետ աշխատանքի ուղղությամբ։
11 ծառայող մասնակցել է հանցագործությունների քննության և օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքների կիրառման վերաբերյալ դասընթացների։
Թվերը, առաջին հայացքից, տպավորիչ են։ Միջազգային աջակցությունը՝ համակարգված։ Վերապատրաստումները՝ բազմաբովանդակ։ Բայց ինչպիսի՞ն են արդյունքները։
Մեկ վարույթ՝ տասնյակ վերապատրաստումների դիմաց
«Ժողովուրդ» օրաթերթը ուսումնասիրեց հաշվետվությունը, և պարզվեց, որ վերապատրաստված քննիչները տարվա ընթացքում քննել են ընդամենը մեկ քրեական վարույթ՝ երկու անձի վերաբերյալ, որը վերաբերում է թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանը։ Այսինքն՝ այն ուղղությամբ, որի շուրջ միջազգային աջակցությունն առավել ակտիվ է եղել, արձանագրվել է միայն մեկ գործ։
Ավելին՝
Հաշվետվությունում որևէ տեղեկություն չկա գործող, ՔՊ-ական կամ նրանց հարող բարձրաստիճան պաշտոնյայի նկատմամբ գույքի և եկամուտների հայտարարագրերի ուսումնասիրության հիմքով հարուցված վարույթի մասին։
Փողերի լվացման հատկանիշներով նոր, արդիական վարույթների վերաբերյալ նույնպես տեղեկատվություն չի ներկայացվում։
Եթե առկա են նման բովանդակությանը մոտ գործեր, ապա դրանք հիմնականում վերաբերում են 2000-ականների սկզբի դեպքերին՝ նախկին պաշտոնյաների մասնակցությամբ վաղուց հայտնի իրողությունների շուրջ՝ կիսատ-պռատ։
Այլ կերպ ասած՝ լայնածավալ վերապատրաստումները չեն վերածվել տեսանելի, համակարգային արդյունքների։
Արդյունավետությո՞ւն, թե՞ ձևական ակտիվություն
Հակակոռուպցիոն համակարգի առանցքային չափանիշը ոչ թե վերապատրաստումների քանակն է, այլ այն, թե քանի վարույթ է հարուցվել գործող պաշտոնյաների նկատմամբ։
Եթե 17 ծառայող վերապատրաստվում է հայտարարագրերի հետ աշխատանքի ուղղությամբ, սակայն այդ ոլորտում հրապարակային արդյունքներ չկան, ապա առաջանում է տրամաբանական հարց՝ արդյո՞ք համակարգը լիարժեք կիրառում է ստացած գիտելիքը։
Եթե 9 քննիչ մասնագիտանում է փողերի լվացման գործերով, սակայն նոր, հանրային հնչեղություն ունեցող վարույթներ չեն արձանագրվում, ապա խնդիրը կարող է լինել ոչ թե մասնագիտական կարողությունների, այլ քաղաքական կամ կառավարչական որոշումների դաշտում։
Կոռուպցիայի դեմ պայքարը չի չափվում սեմինարներով
Հակակոռուպցիոն կոմիտեի 2025 թվականի հաղորդումը, այս տեսքով, ավելի շատ ներկայացնում է վերապատրաստման օրակարգ, քան կոռուպցիոն հանցագործությունների բացահայտման արդյունքներ։
Իսկ հակակոռուպցիոն մարմնի արդյունավետությունը չափվում է ոչ թե մասնակցած սեմինարների թվով, այլ համակարգային կոռուպցիայի դեմ իրական, արդիական և համարձակ քայլերով՝ ուղղված գործող իշխանության ապօրինի գործողությունների դեմ»։
