13 զինծառայողի մահը դուրս է սովորական վիճակագրության կամ առանձին պատահարների տրամաբանությունից. Մելքոնյան

24 Օգոստոսի, 2026

2026 թվականի առաջին ութ ամիսների ընթացքում Հայաստանի զինված ուժերում արձանագրված 13 զինծառայողի մահը դուրս է սովորական վիճակագրության կամ առանձին պատահարների տրամաբանությունից: Այս ցուցանիշը ռազմաքաղաքական և ինստիտուցիոնալ խորը ճգնաժամի ախտանիշ է, որը վկայում է պաշտպանական համակարգի ներսում կարգապահական ու բարոյահոգեբանական կառույցների փլուզման մասին:
Խաղաղ, ոչ մարտական պայմաններում արձանագրվող կորուստները վեր են հանում երեք հիմնարար խնդիր, որոնք սպառնում են պետականության ողնաշարին.
Բարոյահոգեբանական վիճակն ու արատավոր բարքերը.
Զորամասերում տիրող միջանձնային հարաբերությունների վերահսկողության իսպառ բացակայությունը, կանոնադրային հարաբերությունների խախտումներն ու անպատժելիության մթնոլորտը հասցրել են բանակի ներսում հոգեբանական անվտանգությունը կրիտիկական նվազագույնի:
Կառավարման և հրամանատարական ճգնաժամ.
Զինվորի կյանքի և առողջության պահպանումը հրամանատարական կազմի առաջնային պարտականությունն է: Ղեկավարման օղակներում տիրող անտարբերությունն ու անհետևողականությունը հանգեցրել են նրան, որ զորամասը դադարել է լինել անվտանգ միջավայր ծառայության համար:
Քաղաքական և իրավական պատասխանատվության իսպառ բացակայություն.
Անհատական պատասխանատվության ինստիտուտի ձախողումը վերին օղակներում ծնում է համատարած թողտվություն ստորին օղակներում:
Այս իրավիճակում ձևական քննությունները կամ կրտսեր սպայական կազմին պատժելը որևէ կերպ չեն լուծում համակարգային ճգնաժամը: Ստեղծված խայտառակ պայմանները պահանջում են արմատական քաղաքական-իրավական որոշումներ.
-Բարձրագույն ղեկավարության պատասխանատվություն.
Պաշտպանության նախարարը և Գլխավոր շտաբի պետը կրում են անմիջական քաղաքական և վարչական պատասխանատվություն զինված ուժերում տիրող անարխիայի համար: Նրանք ոչ միայն պետք է անհապաղ ազատվեն զբաղեցրած պաշտոններից, այլև ենթարկվեն իրավական խիստ քննության՝ համակարգային թերացումների և հանցավոր անգործության համար:
-Անկախ աուդիտ և ինստիտուցիոնալ մաքրում.
Անհրաժեշտ է իրականացնել բանակի բարոյահոգեբանական վիճակի և անվտանգության կանոնների պահպանման արտահերթ, անկախ աուդիտ՝ ներգրավելով մասնագիտացված քաղաքացիական և զինվորական փորձագետների:
-Պատժելիության անխուսափելիություն.
Հրամանատարական ողջ շղթան, որի վերահսկողության գոտում տեղի է ունեցել ողբերգությունը, պետք է կրի ուղղակի իրավական պատասխանատվություն:
Զինված ուժերը պետության ինքնիշխանության, ազգային արժանապատվության և հանրային վստահության գլխավոր հենասյունն են: Երբ բանակը սկսում է ինքն իրեն սպառել ներսից, իսկ զինվորի կյանքը խաղաղ պայմաններում դառնում է անպաշտպան, վտանգվում է ոչ միայն ռազմական մարտունակությունը, այլև պետականության գոյության լեգիտիմությունը: Յուրաքանչյուր չկանխված մահ, յուրաքանչյուր կոծկված հանցագործություն և անպատիժ մնացած թերացում աստիճանաբար քայքայում են հասարակության ու բանակի միջև գոյություն ունեցող սրբազան ուխտը:
Այլևս հնարավոր չէ համակարգային այս աղետը քողարկել հայրենասիրական ճառերով, ձևական հանձնաժողովների ստեղծմամբ կամ կրտսեր սպաների վրա պատասխանատվությունը բարդելու արատավոր պրակտիկայով: Լռությունն ու կիսամիջոցները հավասարազոր են հանցակցության: Եթե պաշտպանական համակարգի բարձրագույն ղեկավարությունը չունի բարոյական ու քաղաքական կամք՝ սեփական պատասխանատվությունը կրելու և արմատական վիրահատական քայլեր ձեռնարկելու, նրանց հեռացումն ու իրավական պատասխանատվության ենթարկվելը դառնում են անհետաձգելի հրամայական: Սա միայն կադրային փոփոխության հարց չէ. սա պետության ողնաշարը փլուզումից փրկելու, բանակի պատիվը վերականգնելու և ապագա զինվորի կյանքը երաշխավորելու վերջին սահմանագիծն է:

Նմանատիպ նյութեր

Ադրբեջանն օկուպացրել է Ջերմուկի ջրաբանական արգելավայրի 37 %-ը. «Հետք»

Ադրբեջանն օկուպացրել է Ջերմուկի ջրաբանական արգելավայրի 37 %-ը. «Հետք»

2020 թ. 44-օրյա պատերազմից մինչ օրս Ադրբեջանը փուլ առ փուլ շուրջ 200 քկմ է օկուպացրել ՀՀ սուվերեն տարածքից: Անօրինական ներխուժումները և զավթումները կատարվել են հատկապես 2021-2023 թթ.: Այդ մասին գրում է «Հետք» պարբերականը։ «Այդ ընթացքում Ադրբեջանը շարունակական...

Ստիպում եք հանրայնացրել ձեզ ուղղված նամակները. Լիլիթ Գալստյանը՝ Սրբուհի Գալյանին

Ստիպում եք հանրայնացրել ձեզ ուղղված նամակները. Լիլիթ Գալստյանը՝ Սրբուհի Գալյանին

Սիրուն չի, Տիկին Գալյան, նաև՝ ազնիվ չէ. մեր ուշադրության կենտրոնում նաև ՔԿՀ-ներում տառապnղ մեր հարյուրավոր քաղաքացիներն են, գրել է ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Լիլիթ Գալստյանը։ «Աչքովս ընկավ Սրբուհի Գալյանի Հ1-տաղավարում զրույցը, ուր Արդարադատության նախարարը...

Շղթայական վթար Երևանյան լճի մոտ. կա 1 զոհ, 3 վիրավոր

Շղթայական վթար Երևանյան լճի մոտ. կա 1 զոհ, 3 վիրավոր

Այսօր՝ նոյեմբերի 22-ին, խոշոր ու ողբերգական ավտովթար է տեղի ունեցել Երևանում։ Ժամը 17։00-ի սահմաններում Բագրատունյաց պողոտայում՝ թիվ 2/1 հասեցի դիմաց՝ Երևանյան լճի հարևանությամբ, բախվել են  2 «Mercedes», «Nissan Tiida», «Kia Forte» և «ՎԱԶ 2107» մակնիշի ավտոմեքենաները։...

Վարդենիսի, Մարտունիի, Աշոցքի տարածաշրջաններում ձյուն է տեղում

Վարդենիսի, Մարտունիի, Աշոցքի տարածաշրջաններում ձյուն է տեղում

Նոյեմբերի 22-ին՝ ժամը 17։30-ի դրությամբ, Վարդենիսի, Մարտունիի, Աշոցքի տարածաշրջաններում ձյուն է տեղում, իսկ Սևանի, Գավառի տարածաշրջաններում՝ ձնախառն անձրև։ Միջպետական և հանրապետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են։ Ճանապարհաշինարարներն ավտոճանապարհներին...

Մալանկարայի ասորի ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդը զորակցություն է հայտնել Վեհափառին և Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևորականներին

Մալանկարայի ասորի ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդը զորակցություն է հայտնել Վեհափառին և Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևորականներին

Մալանկարայի ասորի ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդ Բասիլիոս Մար Թոմա Մատթեոս III-ը զորակցություն է հայտնել Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին և Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևորականներին։ Այս մասին հայտնում է Մոսկվայի հայկական եկեղեցին։ «Մեզ միավորում են նույն հավատքը և...