Մասյացոտնի թեմի առաջնորդական տեղապահ Հոգեշնորհ Տեր Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանը «Լեզուն առանց պահակի՝ հոգու անզուսպ թմբուկ» վերտառությամբ հրապարակում է արել։

Հայր Սուրբի խոսքով՝ հոգևոր ավանդության մեջ հայհոյախոս, պղծաշուրթ և ներքուստ անկայուն մարդու վիճակը պարզապես լեզվի կամ վարքագծի խնդիր չի համարվում։ Այն դիտվում է որպես Աստծուց հեռացման, ներքին խռովության, մարդատյացության, հոգևոր խավարի արտահայտություն։

«Ավետարանում Տեր Հիսուս ասում է․ «Բերանը սրտի մեջ եղածից է խոսում» (Մատթ. 12։34)։ Այսինքն՝ լեզուն բացահայտում է մարդու ներաշխարհը։ Երբ սիրտը լցված է ատելությամբ, զայրույթով, վիրավորանքով, հպարտությամբ կամ ներքին քաոսով, դա արտահայտվում է խոսքի միջոցով։

Հայ եկեղեցական և հայրաբանական մտածողության մեջ նման վիճակի պատճառ կարող են լինել՝

Աստծո ներկայության զգացման կորուստ,

ներքին չբուժված ցավ,

հպարտություն և ինքնասիրություն,

մշտական բարկություն,

հոգևոր դատարկություն,

մեղքի սովորություն,

անզուսպ լեզու,

վատ միջավայր,

աղոթական կյանքի բացակայություն։

Սուրբ Հովհան Ոսկեբերանի ձևակերպմամբ՝ լեզուն սրտի հայելին է․ եթե աղբյուրը մաքուր չէ, ջուրն էլ մաքուր չի լինի։

Ներքին խաղաղություն չունեցող մարդը չի կարող խաղաղ խոսել, մեղավոր լեզուն սրտի հոգևոր հիվանդության նշան է․ մարդը, կորցնելով սրտի խաղաղությունը, ցեխարձակ աղմուկով է լցնում իր ներսն ու դուրսը։

Հոգևոր ավանդության մեջ խոսքը միայն ձայն չէ։ Խոսքը ստեղծագործ ուժ ունի։ Աստված խոսքով ստեղծեց աշխարհը, իսկ մարդը, որպես Աստծո պատկեր, նույնպես իր խոսքով կարող է՝ օրհնել կամ անիծել, բժշկել կամ վիրավորել, կյանք տալ կամ սպանել հոգեպես։ Ահա թե ինչու է Հակոբոսի Ընդհանրական նամակում ասվում․ «Գիտեք, որ փոքր մի կայծ կարող է հրդեհել հսկա մի անտառ։ Լեզուն էլ կրակ է, անիրավության մի աշխարհ, որ ապականում է ամբողջ մարդուն և գեհենի կրակով բորբոքված՝ կրակո՛վ է վառում մեր ամբողջ կյանքը» (Հակ. 3։6)

Հոգևոր դեղամիջոցներից են լռությունը և լեզվի նկատմամբ հսկողությունը։ Եկեղեցու Հայրերը հաճախ խորհուրդ էին տալիս՝ քիչ խոսել, չխոսել բարկության պահին, նախ մտքում աղոթել, հետո խոսել։

Մի հոյակապ սաղմոս կա, որով Աստծուն խնդրում ենք․ «Տե՜ր, բերանիս պահապա՛ն դիր, պահակ կարգիր շրթունքներիս դռան առջև» (Սաղմոս 141։3)»,- ընդգծել է Հայր Ռուբենը։