Պետդումայի ԱՊՀ հարցերով կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ Կոնստանտին Զատուլինը Հայոց ցեղասպանության 110-րդ տարելիցին ընդառաջ հանդես է եկել հայտարարությամբ:
«1915 թվականի ապրիլի 24-ը մի օր է, որը չի կարելի լուսավոր անվանել, դա սգո օր է, հիշատակի օր մեկուկես միլիոն անմեղ զոհերի համար, որոնք զոհվեցին Օսմանյան կայսրությունում 110 տարի առաջ՝ անցյալ դարասկզբին, պարզապես հայ լինելու պատճառով։
Հայոց ցեղասպանությունը պատմական աբստրակցիա չէ: Դա ողբերգություն է, որի ցավը չի ամոքվում է առ այսօր։ 1995 թվականին, իմ զեկույցի հիման վրա, Ռուսաստանի Դաշնության Պետդուման ճանաչեց այդ ցեղասպանությունը։ Դա սոսկ համերաշխության ակտ չէր հայ ժողովրդի զոհերի հետ, այլ ճշմարտության և պատմական արդարության նկատմամբ հարգանքի վկայություն։ Ռուսաստանը, որ դարեր շարունակ եղել է հայերի կողքին և նրանց հետ, չպետք է այլ կերպ վարվի։
Այսօր, երբ մենք գլուխ ենք խոնարհում զոհվածների հիշատակի առջև, պարտավոր ենք խոսել ոչ միայն անցյալի, այլև ներկայի մասին։ 2023 թվականին Լեռնային Ղարաբաղից հայ բնակչության զանգվածային արտագաղթը սոսկ աշխարհաքաղաքական հանգամանք չէ. Դա ողբերգության շարունակությունն է՝ մեր դարում քողարկված ոմանց կասկածելի հիմնավորումներով, մյուսների դավաճանությամբ։ Մենք նշում ենք դարերով իրենց հողի վրա ապրած մարդկանց այսօրվա դժբախտությունները, պատմության, կրոնական և մշակութային հուշարձանների հափշտակության փորձը, գերիների նկատմամբ Շեմյակինի դատավարությունը։ Դա չի կարող անտարբեր թողնել մեր խիղճը։
Այս օրերին հատկապես դժվար է հետևել, թե ինչպես են հենց Հայաստանում արտաքին և ներքին ուժերի ճնշման տակ խարխլվում ազգային ինքնագիտակցության հիմքերը։ Մենք տեսնում ենք, թե ինչպես է հարձակման ենթարկվում Հայ առաքելական եկեղեցին, ինչպես է ոտնահարվում պատմական հիշողությունը, ինչպես են քանդվում կապերը նրանց հետ, ովքեր դարեր շարունակ դաշնակից ու բարեկամ են եղել։
Բայց, չնայած ամեն ինչին, ուզում եմ ձեզ վստահեցնել. մենք՝ Ռուսաստանում, անտարբեր չենք։ Մենք հիշում ենք: Մենք սգում ենք հայ ժողովրդի հետ: Մենք շարունակելու ենք ասել ճշմարտությունը և պայքարել, որպեսզի անցյալի ողբերգությունները ներկայում և ապագայում չկրկնվեն։
Հաղթանակի 80-ամյակին ընդառաջ Ռուսաստանում ընդունվեց «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ խորհրդային ժողովրդի ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնելու մասին» օրենքը։ Թող բոլոր ցեղասպանությունների զոհերի հիշատակը դառնա ոչ միայն հարգանքի տուրք, այլև դաս: Թող այն միավորի բոլոր նրանց, ովքեր հավատում են արդարությանը, ովքեր չեն բաժանում ժողովուրդներին ըստ աշխարհագրության ու շահերի, ովքեր կիսում են նրանց ցավն ու հույսը»։
