Երևանում մայր ու դուստր քաղաքացիական հայց են ներկայացրել Երևանի քաղաքացիական դատարան՝ ընդդեմ ՀՀ դատախազության։ Նրանք պահանջում են հերքել իրենց պատիվն ու արժանապատվությունն արատավորող տվյալները և հատուցել պատճառված ոչ նյութական վնասը։
Հայցի պատճառ է դարձել դատախազության՝ ամիսներ առաջ տարածած հաղորդագրությունը, որում, դստեր նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու փաստին զուգահեռ, դատախազության կողմից հրապարակայնորեն թիրախավորվել են մայր ու դուստր։
Այս մասին NEWS.am-ը տեղեկացավ՝ ուսումնասիրելով դատական տեղեկատվական համակարգում հրապարակված գործի տվյալները։
Նշենք, որ դեռևս այս տարվա հունվարի 29-ին գլխավոր դատախազությունը հաղորդագրություն էր տարածել այն մասին, որ 2026 թվականի հունվարի 12-ին Աննա Պողոսյանի նկատմամբ հարուցել է հանրային քրեական հետապնդում՝ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու համար (2021 թվականի հուլիսի 21-ին քաղաքացի Ջ.Խ.-ն հաղորդում է ներկայացրել այն մասին, որ Աննա Պողոսյանը խաբեությամբ տիրացել է իր բնակարանին)։ Սակայն հաղորդագրությունում նշված է, որ հունվարի 23-ին Պողոսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով։ Ըստ պաշտոնական հաղորդագրության՝ նախաքննության ընթացքում՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ին, ստացվել է մեկ այլ քաղաքացու՝ Ս.Կ.-ի դիմումն այն մասին, որ շուրջ 5 տարի առաջ Աննա Պողոսյանին օգնելու նպատակով առձեռն փոխանցել է 20.000 ԱՄՆ դոլար՝ բանավոր պայմանավորվածություն ունենալով, որ գումարը կվերադարձնի. առ այսօր գումարը չի վերադարձվել։ Հաղորդման հիման վրա՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին նախաձեռնվել է քրեական վարույթ՝ Քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով (առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն)։ Հաշվի առնելով նույն անձի վերաբերյալ նույնանման եղանակով գրեթե նույն ժամանակահատվածում կատարված առերևույթ խարդախության կրկնվող դեպքի առկայությունը՝ դատախազությունը հորդորել էր Աննա Պողոսյանի գործողություններից տուժած քաղաքացիներին դիմել իրավապահ մարմիններին։
Իսկ արդեն 2026 թվականի փետրվարի 25-ին Աննա Պողոսյանը և Աիդա Գաբրիելյանը հայցադիմում են ներկայացրել դատարան ընդդեմ դատախազության՝ խնդրելով պարտավորեցնել ՀՀ դատախազությանը ՀՀ դատախազության համացանցային կայքում հրապարակայնորեն հերքել Աննա Պողոսյանի և Աիդա Գաբրիելյանի կողմից նախնական համաձայնության գալով Ջ.Խ.-ից հափշտակություն կատարելու նպատակադրության և Ջ.Խ.-ից հափշտակություն կատարելու մասին զրպարտություն համարվող փաստացի տվյալները և ՀՀ դատախազությունից հօգուտ Աննա Պողոսյանի և Աիդա Գաբրիելյանի՝ որպես ոչ նյութական վնասի հատուցում, բռնագանձել 1 մլն ՀՀ դրամի չափով գումար։
Դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված հայցադիմումը և դրան կից փաստաթղթերը, համարել է, որ հայցադիմումի ընդունումը պետք է մերժել, քանի որ զրպարտության կամ վիրավորանքի գործերով որպես վնաս պատճառող սուբյեկտ կարող է հանդես գալ ոչ թե պետական մարմինը, այլ մասնավոր անձը։ Դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ դատախազությունը չի կարող իրավահավասար հարաբերությունների մեջ գտնվել մասնավոր անձանց հետ և սույն գործի շրջանակներում մյուս կողմի հետ հանդես գալ հավասար կերպով։ Այսպիսով ստացվում է, որ քաղաքացին, նախ պետք է պարզի այդ հաղորդագրությունը գրած անձանց ինքնությունը (օրինակ՝ գլխավոր դատախազ, վերահսկող դատախազ, հանրային կապերի պատասխանատու կամ այլ պաշտոնատար անձինք), որպեսզի կոնկրետ անձի դեմ հայց ներկայացնի:
Նշենք, որ ՀՀ Սահմանադրությամբ՝ մարդու արժանապատվությունը, որպես նրա իրավունքների ու ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից։ Իսկ քրեական դատավարության օրենսգրքում հստակ ամրագրված է, որ հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով։
Այսպիսով՝ ակնհայտ է դառնում, որ դատախազությունը նման հաղորդագրությամբ հանրության շրջանում ձևավորել է անձի մեղավորության վերաբերյալ կանխակալ կարծիք՝ ստեղծելով վտանգավոր նախադեպ, համաձայն որի՝ քրեական վարույթի շրջանակում մեղավորությունն ապացուցելու անհնարինության պարագայում իրավապահ մարմինը հրապարակայնորեն թիրախավորում է անձին՝ նրա պատիվն ու արժանապատվությունը դարձնելով հանրային կասկածի ու թիրախավորման առարկա։
Հետաքրքիր է, որ եթե օրինակ դատախազության հաղորդագրությունից հետո խարդախության նոր «զոհեր» չհայտնաբերվեն և Անուշ Պողոսյանին վերագրվող երկրորդ հանցանքն էլ չապացուցվի, դատախազղությունը արդյոք նոր հաղորդագրություն կտարա՞ծի այն մասին, որ հրապարակայնորեն ոտնահարել է անձի արժանապատվությունը, թե՞ հերթական անգամ կապավինի հանրության՝ «կարճ հիշողությանը» :
