«Նկատելի է, որ Հայաստանում կամաց-կամաց երևում են դիկտատորիզմի, ստալինիզմի, տոտալիտարիզմի տարրեր, իսկ այդտեղ հանգուցալուծները անկանխատեսելի բաների կարող են տանել»,- ասում է Շահե ծայրագույն վարդապետ Անանյանը։
Նրա խոսքով, եկեղեցուն պաշտպանելը, եկեղեցու կողքին լինելը եկեղեցու յուրաքանչյուր հետևորդի պարտականությունն է։ Բոլոր այն մարդիկ, որոնք հավակնում են, հայտարարում են եկեղեցու հետևորդ լինել, ուրեմն իրենք էլ եկեղեցու կողքին պետք է լինեն։
Ինչ վերաբերում է Նիկոլ Փաշինյանի կողմից եկեղեցական կանոններ ընթերցելուն ու մեկնաբանելուն, Շահե ծայրագույն վարդապետ Անանյանն ասում է. « …Էդ Կանոնագիրքը նախ «Կանոնագիրք Հայոցը» չէ, դա՝ «Համաբարբառ Կանոնագիրք Հայոցն» է, որի խմբագիրը՝ ես եմ, հեղինակը՝ պրոֆեսոր Արամ Մարտիրոսյանն է:
Հիմա, էդտեղ արձանագրված են 1331 կանոններ, որոնք մեր ամբողջ կանոնական մտքի 30% են հազիվ կազմում:
Երկրորդ, հալվա-հալվա ասելով բերանդ չի քաղցրանում:
Հիմա կարելի է ամեն ինչի մասին էլ խոսել, բայց գիտեք ինչ, կանոնագիտությունը կամ կանոնական իրավունքը, մանավանդ միջնադարյան, եթե մենք բոլորս սկսենք «Կանոնագիրք Հայոցով» ապրել, առաջինը՝ ՀԱԼՎԱ-ՀԱԼՎԱ ԳՈՌԱՑՈՂՆ Է ՏՈՒԺԵԼՈՒ, որովհետեւ այդ կանոնագրքի մեջ նաեւ իշխանների,թագավորների, իշխանականների, եկեղեցու աշխարհիկ հետևորդների մասին էլ կանոններ կան: Այնպես որ, եթե մենք սկսենք «Կանոնագիրք Հայոցով» առաջնորդվել, հավատաքննության նոր դուռ կբացվի, և պիտի մենք յուրաքանչյուր հետեւորդի համար հստակ որոշենք՝ այս արել ես, այս չես արել, կարող ես անել, չես կարող անել… »։
Հարցին՝ Փաշինյանի համար մի կանոն կցիտե՞ք, ասոմ է. «Դե օրինակ, շատ հստակ է, որ օրինակ՝ յոթերորդ դարի մեր կանոններում, Թադեոս առաքյալին վերագրված, Փիլիպոս առաքյալին, ինչպես նաև Սահակ Պարթևի կանոնների մեջ կան՝ քահանաններին, եպիսկոպոսներին, և ընդհանրապես հոգևորականներին քննադատելու դեպքում, ինչպիսի հստակ ընթացակարգ կա, և ինչ է լինում, երբ որ օրինակ այդ… Չեմ ուզում կոպիտ բառ ասել, այդ մեղադրանքների արդյունքում հավատացյալները գայթակղվում են: Հաղորդությունից զրկվում են, բանադրանք, նզովք, եկեղեցի չմտնել, ամենատարբեր պատիժներ:
Ես կարող եմ ժամերով խոսել այդ կանոնների մասին, բայց ինչպես քիչ առաջ նշեցի, որովհետև տեսա, որ լուրերում անընդհատ պտտվում էր այդ գիրքը, դա՝ «Համաբարբառ կանոնագիրք Հայոցն » է: Համաբարբառ նշանակում է 152 թեմաների բաժանված 1331 կանոններ:
… Կանոնագրքից էլի բան կարող եմ ցիտել, օրինակ, հայհոյանք տվողին գիտեք չէ կանոնների համաձայն ի՞նչ են անում… Լեզուն ծակում են, պարանով կապում են և պտտեցնում են ամբողջ քաղաքով մեկ: Եւ դա կոչվում է՝ հայհոյախոսության պատիժ: Դա արձանագրված է՝ Հայ միջնադարյան քրեական իրավունքում:
Ես նորից ասեմ, պետք չէ «Կանոնագիրք Հայոցը» և կանոնները կարդալ մասնակիորեն: Ես նորից ասեմ, եթե մենք ամբողջ եկեղեցին, մեր ազգը որոշի «Կանոնագիրք Հայոցով» ապրել, մեզ շատ տխուր ապագա է սպասվում, որովհետև կանոնների մեջ այնպիսի բարձր ստանդարտներ, այնպիսի ծայրահեղ պատիժներ կան, որ ես ասում եմ, առաջին հերթին հալվա-հալվա գոռացողն է պատժվելու: Ես չեմ ասում իբրև սպառնալիք, որովհետև դա այդպես է, «Կանոնագիրք Հայոց»-ի բովանդակությունից է բխում դա»։
Հոգևորականանի խոսքով, եկեղեցեին միշտ էլ առերեսվում է իր խնդիրներին, բնականաբար, բայց դրանց լուծման համար պատեհ ժամանաշրջան է պետք, դրա համար գոնե լինի խաղաղության որաշակի երաշխիք, չլինեն անվտանգային սուր խնդիրներ։






