Ավիավառելիքի կամ ավիացոն տուրբինների վառելիքի (ATF) համաշխարհային գները բարձրացել են ավելի քան 58 տոկոսով ԱՄՆ-ի եւ Իրանի միջեւ մոլեգնող հակամարտության ֆոնին, որը խաթարել է նավթի գլոբալ ծովային առեւտուրը՝ նավթի գները հասցնելով համաշխարհային տնտեսության համար ռեկորդային բարձր մակարդակի 2026թ․ մարտի սկզբից ի վեր, հաղորդել է Upstox News-ը՝ հղում կատարելով Deutsche Bank-ի տվյալներին։
Ամերիկա-իրանական մոլեգնող հակամարտության ֆոնին երկուշաբթի՝ մարտի 9-ին, հում նավթի համաշխարհային գները հասան ռեկորդային բարձր մակարդակի՝ մեկ բարելի համար 119.50 դոլար, քանի որ ներդրողներն ու երկրները սկսել քին զգուշորեն մոտենալ էներգակիրների մատակարարումներին, որովհետեւ Իրանը Պարսից ծոց՝ Հորմուզի նեղուց ռազմավարական մուտքի հասանելիություն ունի։
Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի (IATA) տվյալները S&P Global Energy (Platts) ընկերության տրամադրած ավիացիոն վառելիքի գների մասին ցույց են տվել, որ ավիացիոն վառելիքի շաբաթական միջին գինը 2026թ․ մարտի 6-ին ավարտված առաջին շաբաթվա ընթացքում աճել է 58.4 տոկոսով՝ հասնելով մեկ բարելի (bbl) համար 157.41 դոլարի։
Ամենշաբաթյա տվյալները նաեւ ցույց են տվել, որ 2026թ․ փետրվարի 27-ին ավարտված շաբաթվա նավթի միջին գինը կազմել է 99.40 դոլար մեկ բարելի համար, ինչն արտացոլում է արագ աճող առաջարկը եւ համաշխարհային շուկայում աշխարհաքաղաքական մտահոգությունները: IATA Platts-ի տվյալների համաձայն՝ 2026թ․ փետրվարին ավիացիոն վառելիքի գները ամեն շաբաթ տատանվել են 93.74-ից մինչեւ 99.40 դոլարի սահմաններում՝ մեկ բարելի համար։
Տարածաշրջանային առումով ավիացիոն վառելիքի գները ամենաբարձրն էին Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում, որը հիմնականում օգտագործում է Հորմուզի նեղուցի հիմնական առեւտրային ուղին՝ Պարսից ծոցի արեւմտաասիական երկրներից նավթ ներմուծելու համար: Քանի որ ավիացիոն վառելիքը բարձրորակ խառնուրդի կամ կերոսինի վրա հիմնված վառելիքի հատուկ ձեւ է, այն օգտագործվում է գազատուրբինային ինքնաթիռների եւ ուղղաթիռների սնուցման համար:
Ավիավառելիքի (ATF) ամենատարածված տեսակները հայտնի են որպես Jet A, Jet A-1 եւ Jet B-1 (սառը օդում շարժիչների աշխատելու եղանակի պատճառով): Նավթային շոկ. չորեքշաբթի վաղ սակարկությունների ընթացքում հում նավթի գները շարունակեցին իջնել, քանի որ ներդրողները գնահատում էին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի միջամտության ազդեցությունը համաշխարհային նավթային առեւտրի հոսքի վրա։
ԱՄՆ նախագահը նաեւ ոչնչացրեց Հորմուզի նեղուցում չգործող՝ ականներ մատակարարող նավակները՝ Իրանին զգուշացնելով ապահովել նավթի անխափան արտահանումն այլ երկրներ։
Նավթի գների անկայունությունը շարունակվեց շուկայում, քանի որ ներդրողները շարունակում էին զգուշանալ Միջազգային էներգետիկ գործակալության կողմից ավելի քան 182 միլիոն բարել նավթի հնարավոր ամենամեծ բացթողումից։
Քանի որ ավիաընկերություններն իրենց շահագործման ծախսերի մոտավորապես 20-40 տոկոսը ծախսում են ավիավառելիքի վրա, նավթի համաշխարհային գների աճը, հավանաբար, բացասաբար կանդրադառնա ավիաընկերությունների գործունեության կամ էներգիայի այդ աղբյուրը գնելու նրանց կարողության վրա, գրել է կայքը։
