Հայաստանում ժառանգության պահպանությունը շարունակում է լինել խայտառակ վատ․ Սարհատ Պետրոսյան

15 Հուլիսի, 2025

Կադաստրի կոմիտեի նախկին ղեկավար Սարհատ Պետրոսյանը գրում է․

«Մի քանի օր է ինչ իշխանականները հրճվանքի մեջ են ևս երկու հուշարձան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համամարդկային ժառանգության ՆԱԽՆԱԿԱՆ ցանկում ներգրավվելու համար։ Որպես տարիներով այս ուղղությամբ պետական պասիվությունը քննադատող մարդ, մի քանի նկատառում.

Թե՛ Գառնիի, թե՛ Երևանի ուրարտական ժառանգության (Կարմիր բլուր և Էրեբունի) ներառումը ՆԱԽՆԱԿԱՆ ցանկում շատ վիճահարույց է և ունի հստակ քաղաքական պատճառներ։ Դա նախ արդյունք է վերջերս հաստատված մշակութային հայեցակարգի որտեղ համաշխարհային արժեք ունեցող միջնադարյան հայկական հոգևոր ճարտարապետության փոխարեն, որն իրապես համամարդկային արժեք ունի, կարևորվում է գրեթե չպահպանված ու միայն տեղական արժեք ունեցող պաշտպանական կառույցներ։ Ասածս ամենևին չի նշանակում Երևանի տարածքում պահպանված հնավայրերն ու Գառնիի տաճարը չպետք է հանրահռչակվեն կամ պահպանվեն, այլ այն միանշանակ հանդիսանում է հերթական իշխանական մանրախնդրության արդյունք՝ ընդդեմ հայոց եկեղեցու։ Այն Արարատ-Արագած, պատմական-իրական, ազգային-պետական էժան ու մանիպուլատիվ խոսույթը ծնունդ է, որը հակադեմոկրատական կառավարման շրջանակում առանց մասնագիտական ու հանրային քննարկման դարձել է պետական քաղաքականություն։

Այս ամենին ավելանում է այս երկուսի ու նաև նախորդ տարի նույն ՆԱԽՆԱԿԱՆ ցանկում ներգրավված Տիրին կատարի հնավայրը, որոնք նույնպես ժխտում են հայկական միջնադարյան համաշխարհային նշանակության հոգևոր ժառանգությունը։

Ավելին, դրանք բոլորը հերթական թող փչելու պոպուլիստական քայլերից են. նախնական ցանկը դեռ չի նշանակում այն ներառվելու է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համամարդկային ժառանգության ցանկում։ Դրան հաջորդող հիմնական կարգավիճակն արդեն լուրջ ու հետևողական աշխատանք է ենթադրում։ Դրա համար անհրաժեշտ է լուրջ քաղաքային ու կենսապատկերի (լանդշաֆտ) պլանավորում, պահպանության կառավարման պլան (որը եթե չեմ սխալվում մշակվել է միայն Սևանի գրողների տան համար մեր կողմից 2016 թվականին), հստակ պահպանական քաղաքականություն։ Հատկապես վերջինի մասով գրեթե վստահ եմ անարդյունք ընթացք է լինելու։ Հսկայական քանակության քանդման աշխատանքներ պետք է իրականացվեն տվյալ պատմական տարածքները պատշաճ վիճակի բերելու համար, տեղում բազմաթիվ ընտրական շահեր պետք է զոհաբերվեն և այլն։ Հիշեցնեմ դեռևս 1990-ականներից նախնական կարգավիճակով չորս պատմական տարածքներ (Դվին, Նորավանք, Տաթև և Երերույք) այդպես էլ չեն ընդգրկվել հիմնական ցանկում իմ նշածս պատճառներով։

Վիճահարույց լինելու մասով պետք է նշել, որ ներկա մասնագիտական շրջանակներում Գառնիի և Էրեբունի վերականգման ժամանակ կատարված միջմատությունները չեն համարվում ընդունելի, ուստի հետագա փուլերում մենք բախվելու ենք լուրջ խնդրիների և դրանք շարունակելու են երկար ժամանակ մնալ նախնական ցանկում։

Այնպես որ պետք չէ զոհ գնալ այս հերթական պոպուլիստական քայլին. Հայաստանում ժառանգության պահպանությունը շարունակում է լինել խայտառակ վատ, ինչպես նախկինում, ուղղակի դրան ավելացել են բոլորտմ հայտնի ազգակործան խոսույթներն ու դիլետանտիզմը»։

 

Նմանատիպ նյութեր

«Ի դեպ»․  ԵՄ-ում հայկական ծիրան միայն Մարթա Կո՞սն է կերել

«Ի դեպ»․ ԵՄ-ում հայկական ծիրան միայն Մարթա Կո՞սն է կերել

Ի դեպ, հունիսի 23-ին համացանցում բուռն քննարկումների առիթ հանդիսացավ հայկական ծիրանի խորհրդանշանական խմբաքանակի ԵՄ արտահանումը։ ՏԿԵ նախարար Դավիթ Խուդաթյանն ու ԵՄ  ներկայացուցիչ Մարթա Կոսը համատեղ լուսանկար հրապարակեցին՝ մի տուփ՝ 7 հատ ծիրանի հետ, նշելով, թե...

Գագիկ Ծառուկյանի առանձնատնից առգրավված՝ քնեցված առյուծներից մեկն այդպես էլ չի արթնացել․ «Փաստինֆո»

Գագիկ Ծառուկյանի առանձնատնից առգրավված՝ քնեցված առյուծներից մեկն այդպես էլ չի արթնացել․ «Փաստինֆո»

«Փաստինֆոյի» տեղեկություններով՝ Գագիկ Ծառուկյանի տանից տեղափոխելու համար առյուծների քնեցնելը վտանգավոր հետևանքներ է ունեցել։ Ոչ պաշտոնական տեղեկություններով՝ քնեցված առյուծներից մեկը չի արթնացել։ Ինչպես գրում է «Փաստինֆոն», Կենդանաբանական այգու մամուլի խոսնակը...

Հայրս դարձել է քաղաքական խաղի պատանդ․ չեխական մամուլի անդրադարձը՝ Բաքվում պահվող հայ գերիների ճակատագրին

Հայրս դարձել է քաղաքական խաղի պատանդ․ չեխական մամուլի անդրադարձը՝ Բաքվում պահվող հայ գերիների ճակատագրին

Չեխական Idnes.cz պարբերականն անդրադարձել է Ռուբեն Վարդանյանի՝ Վացլավ Հավելի անվան մրցանակի առաջադրման փաստին ու  նրա և Բաքվում պահվող հայ մյուս հայ գերիների ճակատագրին: Ստորև  թարգմանաբար ներկայացվում է հոդվածը որոշ կրճատումներով. «Լեռնային Ղարաբաղի նախկին...

ԱՄՆ-ն կվերացնի Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցները․ Թրամփ

ԱՄՆ-ն կվերացնի Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցները․ Թրամփ

Միացյալ Նահանգները կվերացնի Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցները: Այս մասին հայտարարել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը։ Հիշեցնենք, որ Անկարայում տեղի է ունենում ՆԱՏՕ-ի երկօրյա գագաթնաժողով։ «Ես շատ հիասթափված էի ՆԱՏՕ-ից։ Եվ անկեղծ ասած, եթե գագաթնաժողովը չանցկացվեր Թուրքիայում,...

Փողոցային պայքար լինելու է և վերջնական. Սամվել Կարապետյան

  «Վարդևանյանը իմ սպասելիքներից էլ շատ «գազ տվեց», բայց դիմացը «Զապորոժեց» էր կանգնած։ Ընդդիմադիր 5 ուժերով արդեն հայտարարություն արել ենք, այլ ուժերից էլ արձագանքներ կան, երբ համարենք հարմար, ընդդիմադիր հարթակը կձևավորվի։ Մենք...