Մանկության հուշեր ու ընտանիք, կրթություն ու սկզբունքներ, նախասիրություններ ու անձնական կյանք: Եվ իհարկե՝ մասնագիտական գործունեություն ու պաշտոնավարում իշխանության տարբեր ոլորտներում: Այս և մի քանի այլ թեմաների մասին են ՀՀ արդարադատության նախարար Արփինե Հովհաննիսյանի հետ «Առավոտյան սուրճ» նախագծում զրուցում Իզաբելլա Հովհաննիսյանն ու Անուշ Թորոսյանը:

 

Ներկայացնում ենք Արփինե Հովհաննիսյանի հետ հարցազրույցի տեքստը՝ որոշ կրճատումներով: Ամբողջական հարցազրույցը դիտեք տեսագրված տարբերակով.

Անուշ Թորոսյան  Ծնվել եք Երևանում: Մանկության տարիներից ի՞նչ է ամենից շատ տպավորվել: Մութ ու ցուրտ այդ ժամանակ  ինչո՞վ էին լցվում Ձեր ընտանեկան երեկոները:

Արփինե Հովհաննիսյան Առհասարակ մանկությունը շատ հետաքրքիր մի հատկություն ունի: Մանկությունը տպավորվում է ընդհանուր առմամբ, առանձին դետալներ հիշողության մեջ զարդերի պես հիշվում են կամ տպավորվում: Բայց մանկությունն առհասարակ այն ամենաքաղցր ժամանակաշրջանն է մարդու կյանքում, որ ժպիտ պետք է առաջացնի: Երբ մանկության վերաբերյալ հարց են տալիս, ու ժպիտ է առաջանում, նշանակում է՝ այդ մանկությունը, համենայնդեպս՝ քո գնահատմամբ, քո  ենագիտակցական մակարդակում, անցել է լավ և երջանիկ: Մութ ու ցուրտ տարիները դառը հիշողություն առաջացնող հետք չեն թողել: Միշտ մութ  ու ցուրտ տարիների զուգակցումը մի բանով է տպավորվել, այդ տարիներին գիրք կարդալու անհագ ցանկության ձգտումս սովորաբար լինում էր մոմի լույսի տակ: Իմ սենյակում կար մահճակալ՝ բարձր ոտքերով, որի տակ հնարավոր էր, որ ես պառկած վիճակում կարողանայի կարդալ: Որպես կանոն, եթե ինձ տանը փնտրում էին ու չէին գտնում, մայրիկը գիտեր, որ ես գիրք եմ կարդում: Բարկանում էր, քանի որ տեսողությանս վրա ազդեցություն ունեցավ: Բայց ամեն դեպքում զղջման զգացողություն չունեմ:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան Գիտենք, որ Ձեր մայրն է օգնել մասնագիտության ընտրության հարցում: Կարելի՞ է ասել, որ մայրիկը Ձեր առաջին խորհրդատուն է: Իսկ ո՞վ է Ձեր առաջին քննադատը, բացի Ձեզնից: Գուցե էլի՞ մայրիկը:

Արփինե Հովհաննիսյան  Էլի մայրս՝ ամենախիստ քննադատս: Երբեմն նույնիսկ նեղսրտում եմ իր քննադատությունից: Ինքը երբեք գովեստի խոսքեր իմ հանդեպ չի շռայլել: Եթե որևէ հարցում կիսվում եմ, իրավիճակ եմ նկարագրում, ուրեմն՝ պարտադիր մայրս իմ մեղքի բաժինն է այդտեղ փնտրում:

Անուշ Թորոսյան  Ուսանող տարիներին աշխատանքի եք անցել արդարադատության նախարարությունում, երիտասարդ տարիքում աշխատել եք գործադիր, օրենսդիր  մարմիններում, ՀՀ նախագահի, ԱԺ նախագահի աշխատակազմերում: Ի՞նչ դժվարությունների հանդիպեցիք այս ընթացքում, թե՞ ամեն ինչ սահուն եղավ: Կարճ ասած՝ ինչպե՞ս ամեն ինչ սկսվեց:

Արփինե Հովհաննիսյան Եթե ակնկալում եք, որ արտասովոր պատմություն պետք է ներկայացնեմ, ամենևին էլ՝ ոչ: Շատ սովորական էր, բացի այն հանգամանքից, որ ծանրաբեռնվածությունս մեծ էր: 19 տարեկանում ես աշխատանքի անցա Արդարադատության նախարարության դատաիրավական բարեփոխումների, քրեակատարողական ծառայության բարեփոխումների բաժնում: Դժվարություններ կային: Այդ դժվարությունները չեն դադարել մինչ օրս: Դրանք տրանսֆորմացվում են, պաշտոնի հետ կապված՝ նոր բովանդակություն են ստանում, բայց խոչընդոտները, կարծրատիպերը չեն փոփոխվում: Եվ ես չէի էլ ակնկալում, որ 2003-2016 թվականները ինչ-որ արմատական փոփոխություններ պետք է լինեն: Անկասկած դրանք կան, բայց ոչ արմատական և ոչ այնպես, որ այդ ընկալումները փոխվեին: Դուք Ձեր հարցի մեջ անգամ տվեցիք պատասխանը՝ երիտասարդ աղջկա համար բարդ չէ՞ր արդյոք. հարցի ձևակերպումն արդեն ենթադրում է տարիքով ու սեռով պայմանավորված ընկալումներ, որոնք մինչ օրս էլ կան:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան  Շատ է խոսվում պետական ապարատը երիտասարդ կադրերով համալրելու մասին: Սակայն երիտասարդ տարիքը, միևնույն ժամանակ իգական սեռի ներկայացուցիչ լինելը կարծես որոշակի դժվարություններ է ստեղծում: Որպես Արդարադատության նախարար նշանակման առաջին իսկ օրից խոսվում էր Ձեր պաշտոնանկության մասին: Այս լուրերը, ասեկոսները ինչի՞ արդյունք են, ինչպե՞ս են անդրադառնում աշխատանքի վրա:

Արփինե Հովհաննիսյան Այո, պետական ապարատը պետք է երիտասարդացվի: Հաճախ խոսվում է նաև կանանց տեղի ու դերի մասին: Ես առհասարակ միշտ եմ ասել, կարծում եմ՝ ցանկացած տիպի առաջխաղացում պետք է լինի՝ պայմանավորված անձի մասնագիտական ունակություններով: Հարցի վերջի մասին անդրադառնալով՝ խոսում են պաշտոնանկության մասին, որտեղի՞ց են գալիս խոսակցությունները. տարբեր տեղերից են ծնվում: Սուբյեկտիվ մակարդականերից են ծնվում խոսակցությունները, ցանկությունը իրականություն տեսնելու հավակնություններից: Դրանք տարբեր հեղինակներ, տարբեր հիմքեր ու շարժառիթներ ունեն: Ես ինձ զերծ եմ պահում այդպիսի խոսակցություններն իմ առօրյա մտցնելու գայթակղությունից: Գայթակղությունը մեծ է՝ չակերտներում, որովհետև ի վերջո որևէ մեկը ռոբոտ չի, և մարդկային հարաբերություններում ցանկացած երևույթ, որը քեզ է առնչվում, կարող է ազդեցություն ունենալ: Ժամանակի ընթացքում ես սովորել եմ քիչ ուշադրություն դարձնել դրանց:  Երբ կգա այդ հնարավոր պաշտոնանկությունը, ապա դա կլինի փաստ, բոլորդ այդ մասին կիմանաք: Կյանքը կընթանա իր հունով, բայց փաստերի մակարդակով:  

Անուշ Թորոսյան  Ձեր պատգամավորական գործունեության օրոք ներկայացված ո՞ր նախաձեռնությամբ եք հպարտանում: Կխնդրեմ՝ նշեք նաև որպես նախարար՝ ո՞րն է Ձեր ամենամեծ ձեռքբերումը, կարևորագույն փոփոխությունը ոլորտում:

Արփինե Հովհաննիսյան Պատգամավորական գործունեության ընթացքում եղել են մի քանի նախագծեր, որոնք ես հատկապես կարևորում եմ: Դրանք 2014-ին նախաձեռնված Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքում փոփոխություններն էին, որտեղ համաներում հայտարարվեց, և ծանուցումների մեխանիզմը ներդրվեց: 2015-ին արդեն նախարարի կարգավիճակով նույն այդ օրենսգրքում կատարվեցին փոփոխություններ, և ներդրվեց նախազգուշացումների համակարգը: Էնպես չի, որ բոլոր խնդիրները լուծվեցին, բայց բավականին հարցեր ու դժգոհություններ փարատվեցին: Կարևորում եմ նաև նախագիծը, որն իմ ընկերների հետ համահեղինակությամբ եմ ներկայացրել՝ զինծառայողների, երբ մարտական գործողությունների ընթացքում հաշմանդամություն է ձեռք բերել, կամ անհրաժեշտ է բժշկական օգնություն, պետության կողմից արտասահմանում այդ ծախսերը հոգալու պարտականությունը նախատեսելու նախագիծը՝ պատգամավորական ժամանակահատվածում: Էլի նախագծեր եղել են: Ես չեմ ուզում զրույցը վերածել պատգամավորական նախագծերի թվարկման: Դրանք շատ են եղել, 30-ը գերազանցում են: Եթե նախարարության հարթության վրա ասեմ, մեկն արդեն նշեցի, չափազանց կարևորում եմ պրոբացիոն ծառայության ներդրմանն ուղղված ռեֆորմը: Դրա էֆեկտը կերևա տարիների ընթացքում: Մի քանի նախագծեր մինչև տարեվերջ կընդունվեն: Խոսքը վերաբերում է հակակոռուպցիոն բնույթի նախագծերին: Դրանցից մեկը ես ԱԺ-ում զեկուցել եմ, և առաջին ընթերցմամբ արժանացել է ԱԺ-ի հավանությանը:

Անուշ Թորոսյան  Հայաստանից արտագաղթի տեմպերը մտահոգիչ են: Շատերն են նշում, որ արտագաղթի հիմնական պատճառը ոչ միայն սոցիալական վիճակն է, այլ արդարության բացակայության զգացումը: Այս առումով Ձեր նախարարության վրա պատասխանատվության մի զգալի բեռ է ընկնում: Որքանո՞վ եք կարողացել հանրության մեջ ավելացնել հավատն արդարադատության համակարգի նկատմամբ:

Արփինե Հովհաննիսյան Նախ՝ եկեք մի փոքր տարբերակում մտցնենք՝ Արդարադատության նախարարությունի՞ց են սպասումները արդարության հարցում, թե՞ դատական համակարգից են սպասումները արդարադատության հասնելու հարցում: Սա անչափ կարևոր է: Ես մի համոզմունք ունեմ. մենք կհաջողենք, երբ հասկանանք՝ ումից ինչ ենք պահանջում, և արդյո՞ք պահանջում ենք ճիշտ մարդուց: Օրինակ, եթե դուք ինձանից պահանջեք, որ գյուղացիական կոոպերատիվ տնտեսությունները պետք է պատշաճ հիմքերի վրա սկսեն աշխատել, և անընդհատ պահանջեք ու քննադատեք, թերևս ես ձեզ չեմ կարողանա ոչնչով օգնել, մի պարզ պատճառով, որովհետև դա իմ տիրույթը չէ: Արդարադատության սպասելիքների հարցում Արդարադատության նախարարը լիազորություն չունի, ավելին ասեմ՝ դա քրեական հանցագործություն է՝ միջամտել դատական իշխանությանը կամ դատավորին ինչ-որ բան պարտադրել: Ես ամեն օր ստանում եմ դիմումներ, որտեղ քաղաքացին ակնկալում է, որ նախարարը կմիջամտի, և իր օգտին դատական ակտ կլինի, և ես չեմ հոգնելու ասել, որ ես չեմ կարող վերցնել հեռախոսը և ասել հարգելի դատավոր՝ սխալ ես, թե ոչ, այս քաղաքացու օգտին դատական վճիռ կայացրու: Սա հանցագործություն է: Երկրորդ, ի՞նչ լիազորություն ես ունեմ դատական համակարգի նկատմամբ: Միայն մեկը՝ պատժել պրոցեսից հետո այն դատավորին, ով որ թույլ է տվել ակնհայտ և կոպիտ դատավարական խախտում: Անու՞մ եմ ես դա՝ անում եմ: Սա այն քայլն է, որը քաղաքացուն կբերի արդարության զգացման վերկանգման մեծ տոկոսի, չեմ կարծում որ ամբողջապես: Ի՞նչ քայլ կարող է էլ անել Արդարադատության նախարարությունը՝ իրավական քաղաքականությունը դատաիրավական ոլորտում: Այդ հարցի հետ կապված ես ինձ պատասխաատու համարում եմ: Մենք պետք է հասնենք նրան, որ դատավորը իրեն կաշկանդված չզգա, ու կաշկանդված չզգա ոչ թե արդարադատության նախարարից, վարչապետից կամ հանրապետության նախագահից, այլ առաջին հերթին՝ ներսում, վերին դատական օղակից: Դատավորի առաջին մտահոգությունն այն է, որ իր ակտը բեկանվելու է վերին ատյանում, ու նա փորձում է հարաբերությունները ճիշտ կառուցել ու կախվածության մեջ ընկնել այդպիսով վերին դատական ատյաններից:  Ու այստեղ է, որ մենք խնդիր ունենք:Երբ դատավորը կիմանա, որ եթե ինքն ամեն ինչ անում է նորմալ, մտավախություն չպետք է ունենա՝ մենք կհաջողենք: Սրանք քայլեր են, որ պետք է անենք:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան Մեր  հասարակությունը, քաղաքացիները մեղմ ասած գոհ չեն արդարադատության ոլորտից, ոլորտն ընհանուր առմամբ համարվում է ամենակոռումպացվածներից մեկը: Transparency International-ի հրապարակած կոռուպցիայի ընկալման ցանկում Հայաստանը 95-րդն է: Կոռուպցիայի դեմ պայքարը ե՞րբ իր արդյունքը կտա: Ե՞րբ մեր քաղաքացին իրեն պաշտպանված կզգա Հայաստանում:

Արփինե Հովհաննիսյան Կոռուպցիայի դեմ պայքարը արդյունքներ արձանագրում է պարբերաբար, բոլորովին այլ հարց է, թե ինչ սպասումներ կան այդ պայքարից: Ես հաճախ լսում եմ՝ այսինչ երկրում այսինչին են ձերբակալել, այ տեսնո՞ւմ եք՝ ոնց են պայքարում կոռուպցիայի դեմ: Ես ներսում ունեմ տեղեկատվություն՝ իրականում ինչպիսին է իրավիճակն այս կամ այն երկրում, չեմ ուզում մեզ թողած՝ իրենց մասին խոսել: Ուզում եմ ասել՝ նայած ինչ գործիքներով ես չափում կոռուպցիայի դեմ պայքարի արդյունավետությունը: Եթե ձերբակալություններով, կալանավորումներով և այլն, սա, դա իմ անձնական կարծիքն է, լավագույն չափիչ գործիքը չէ: Կոռուպցիայի դեմ պայքարը պետք է լինի ինստիտուցիոնալ, ոչ թե հատվածային, ոչ թե, ինչպես Հռոմում էին ասում, «հաց և տեսարաններ» սկզբունքով: Կոռուպցիայի դեմ պայքարը պետք է լինի քայլ առ քայլ, մտածված, արմատներից փորձելով այդ ամենը վերացնել: Չի կարող այդ պայքարը լինել սիրողական կամ տեսարանային մակարդակով: Այն պետք է լինի ինստիտուցիոնալ: Հայաստանի Հանրապետությունը կարիք ունի համակարգային փոփոխությունների գնալու, դրա համար թե նախորդ, թե այս Կառավարության ծրագրում կոռուպցիայի դեմ պայքարը թիրախներից մեկն է: Քայլեր կատարվել են և կատարվելու են: Կարծում եմ՝ տեսանելիությունը կապահովվի շատ մոտ ապագայում:

Անուշ Թորոսյան Հարցազրույցներից մեկում ասել եք. «Ինձ համար ամենակարևոր խորհուրդներից մեկը ՝ երբեք չփորձել համեմատվել ինչ-որ մեկի հետ»: Միակ  մարդը, ում հետ ես պիտի համեմատվեմ, ես եմ նախկինում, և ես եմ՝ ապագայում: Ուսանող և նախարար Արփինե Հովհաննիսյանները շա՞տ են տարբերվում: Ի՞նչ սկզբունքներ եք սրբորեն պահպանում:

Արփինե Հովհաննիսյան Սկզբունքների առումով շատ բան չի փոխվել: Ինձ համար շարունակում են կենտրոնական դեր ունենալ մարդկային հարաբերությունները և այդ հարաբերություններում անկեղծությունն ու ազնվությունը: Ասել եմ հազար անգամ, կկրկնեմ ևս հազար անգամ. եթե անգամ տուժում ես քո իսկ դրսևորած անկեղծության ու ազնվության պատճառով, միևնույն է՝ չպիտի հուսահատվես ու դառնաս այնպիսին, ինչպիսին քեզ թելադրում են դառնալ միջավայրն ու մարդիկ: Դա ամենամեծ մարտահրավերն է, որ մարդկային տեսանկյունից հառնում է այսօրվա իրականության մեջ մարդկանց առջև: Այս տեսանկյունից ուսանող կամ նախարար կամ վաղը-մյուս օրը այլ պաշտոն զբաղեցնող կամ պաշտոն չզբաղեցնող՝ պարզապես դասախոս Արփինե Հովհաննիսյանը ոչնչով չի տարբերվելու: Ես փորձելու եմ իմ սկզբունքները պահել: Բնականաբար, իրավիճակները, ուսանողական կյանքի միջավայրն ու նախարարի գործունեությամբ պայմանավորված միջավայրը տարբերվում են, և հենց այդ միջավայրային տարբերությամբ պայմանավորված էլ՝ կան վարքագծի կանոններ, որոնք դրսևորում ես, բայց դա չի նշանակում, որ փոխվում է տեսակը. կարևորը դիմագիծը պահպանելն է: Ի վերջո, ամենակարևոր պաշտոնը մարդ մնալը, մարդ լինելն է:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան  Շատ հաճախ Ձեր հարցազրույցներում ասում եք, որ ձախողում չեք ունեցել կամ չեք արել այնպիսի մի բան որի համար փոշմանած լինեք: Այդքան անսխալական լինելը կամ ներկայանալը  արդյո՞ք դժվար չէ:

Արփինե Հովհաննիսյան Իսկ ես անսխալական չեմ: Բազմաթիվ սխալներ եմ թույլ տալիս և թույլ տվել: Պարզապես փորձում եմ այնպես անել, որ այդ սխալները ճակատագրական ազդեցություն չունենան կամ դրանց հետևանքներն արագ գիտակցեմ ու շտկեմ: Փորձում եմ չխորշել, չեմ վախենում ասել, որ սխալվել եմ: Ձախողումներն այն համատեքստում, որ ես խոսել եմ, եղել են արձանագրված՝ որպես այդպիսին: Իսկ ձախողում ես կարող եմ համարել նույնիսկ հիասթափությունը այն հավատի հետ կապված, որ տվել եմ ինչ-որ մեկին, ու նա չի արդարացրել: Կյանքում այդպիսի քայլերի հետ կապված բազմաթիվ ձախողումներ կարող եմ նշել, բայց դրանք չեմ կարծում, որ եթերից բարձրաձայնման ենթակա են: Որքան էլ հանրային կյանք, բայց կա մի հատված, որ հանրային կյանքի չի հավակնում, և դա ճիշտ է թե հանրության, թե տվյալ մարդու համար: Իսկ ես, նորից եմ ուզում կրկնել, անսխալական չեմ:

Անուշ Թորոսյան Կատակ խոսք կա. եթե հինգերորդ անգամ կարդալով՝ կարդացածը չեք հասկանում, նշանակում է՝ դա գրել է իրավաբանը:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան Անկեղծ ասած՝ շատ ավելի դժվար է բժիշկների ախտորոշումն ու դեղատոմսը կարդալ հասկանալը:

Արփինե Հովհաննիսյան Դե որովհետև առաջին հերթին ձեռագիրը նույնիսկ այնպիսին է, որ չես հասկանում:

Անուշ Թորոսյան Դժվա՞ր է շփվել իրավաբանների հետ, և ի՞նչ ազդեցություն է թողել Ձեր բնավորության վրա մասնագիտությունը:

Արփինե Հովհաննիսյան Մասնագիտությունը չի կարող բնավորության վրա ազդեցություն չթողնել: Եթե ինչ-որ մեկը դա կհերքի, ուրեմն կամ ինքն իրեն լավ չի ճանաչում, կամ կեղծում է, որովհետև մասնագիտությունը մարդու բնավորության ձևավորման վրա, ընդ որում՝ բավական հասուն տարիքում, ազդեցություն է ունենում, եթե իհարկե դու քո մասնագիտության կրողն ես իրականում, ոչ թե պարզապես համալսարանում ժամավաճառ ես եղել ու արդյունքում ինչ-որ դիպլոմ ձեռք բերել: Մի փոքր կոշտ ձևակերպեցի, բայց փաստ եմ նշում: Մասնագիտությունը բնավորությանս վրա թողել է հետք այն տեսանկյունից, որ ավելի կոշտ եմ, գուցե շատ հարցերի ավելի սառն եմ արձագանքում. մասնագիտությունս ենթադրում է շատ հարցերի վերաբերյալ արդեն ունենալ այն նախնական պատկերացումը կամ տեղեկատվությունը, որն անակնկալի չի բերում, հավելյալ էմոցիաներ չի առաջացնում, լեզվամտածողության կամ լեզվական մշակույթի վրա է ազդում. տանը հաճախ ասում են՝ ամբիոնում չես, պակաս իրավաբանորեն կարող ես հարցը ձևակերպել կամ խոսել: Առհասարակ իրավաբանի մասնագիտությունը ինձ համար, երևի թե սուբյեկտիվ կլինեմ այստեղ, ես համարում եմ լավագույնը՝ թե բնավորության կերտման, թե հասարակական-քաղաքական կյանքում ազդեցության նշանակալիության տեսանկյունից:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան Երբևէ օրենքն ու խղճի զգացումը հակասության մեջ մտե՞լ են: Պատահե՞լ են դեպքեր, երբ ստիպված եք եղել օրենք խախտել հանուն մարդու կամ մարդասիրության:

Արփինե Հովհաննիսյան Ես այդպիսի դեպք՝ ինձ հետ կապված, չեմ մտաբերի, թերևս նաև այն պարզ պատճառով, որ դատավորի կամ այդ պահին ճակատագիր որոշողի դերում չեմ եղել: Բայց դուք տալիս եք այն հարցերից մեկը, որ առհասարակ իրավական մշակույթում կամ իրավաբանի մասնագիտության մեջ բավական տարածված է, այսինքն՝ օրե՞նք, թե՞ իրավունք, կամ արդյոք արդարությունը և օրենքը մի՞շտ են իրար հետ քայլում համահունչ, թե՞ հաճախ կարող է լինել օրենք, որ իրավական տեսանկյունից անխոցելի է, այդպես է սահմանվում, բայց արդարության տեսանկյունից ներքին անհաշտություն է առաջացնում: Կան այդպիսի իրավիճակներ, ու դրանցից որևէ մեկը չի խուսափել: Ու սա միայն հայաստանյան իրականություն չէ:

Անուշ Թորոսյան Վերջին ամիսներին ակտիվորեն շրջանառվում էին լուրեր, թե համաներում է կիրառվելու, բայց այն այդպես էլ չհայտարարվեց: Արդյո՞ք համաներման կարիքը չկա: Ի՞նչ խնդիրներ կլուծի այն:

Արփինե Հովհաննիսյան  Ընդհանրապես համաներումը միշտ համարվում է մարդասիրական ակտ: Բայց կա դրա մյուս կողմը՝ այն պետք է լինի այնպիսի հստակ չափանիշներով և հստակ կատեգորիաների վրա տարածվի, որ խնդիր չառաջացնի՝ թե արդարության, թե արդարադատության, թե մարդկային ընկալման, թե հանցագործությունների պատժի նպատակների հետ կապված՝ ուղղում, վերականգնում և այլն: Համաներումը կլինի՞, թե՜ ոչ՝ ժամանակը ցույց կտա, դրա իրավասությունը արդարադատության նախարարինը չէ: Դա կախված կլինի նաև նրանից, թե համաներման ակտի մեջ որ կատեգորիաները կնշվեն, և ինչ չափանիշներով կլինի համաներումը:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան Ուսանողները Ձեզ նկարագրում են իբրև շատ խիստ, պահանջկոտ դասախոսի: Դուք այսօր էլ դասավանդում եք՝ թե լրագրության, թե իրավագիտության ֆակուլտետներում: Ինչպե՞ս եք կարողանում համատեղել նախարարական աշխատանքն ու դասավանդումը:

Արփինե Հովհաննիսյան Շատ դժվարությամբ: Ինձ համար դասախոսելն ինքնանպատակ չէ: Այնպես չէ, որ ուզել եմ դասախոսել միայն նրա համար, որ նաև դասախոս անվանումը լինի իմ ձեռքբերումների մեջ: Իսկ ես դա համարում եմ ձեռքբերում: Ես չափազանց շատ եմ սիրում այդ աշխատանքը, բայց նախարարի աշխատանքով պայմանավորված՝ բնականաբար կան դժվարություններ՝ հասցնելու կամ գործուղման հետևանքով դասաժամն այլ օր տեղափոխելու, բայց աշխատում եմ հասցնել ամեն դեպքում, որովհետև ես իմ ուսանողներին եմ շատ սիրում, ուզում եմ հավատալ, որ իրենք էլ՝ ինձ, դրա համար փորձում եմ հասցնել ու համատեղել:

Անուշ Թորոսյան  Դուք օգտվում եք սոցցանցերից: Հետաքրքիր է՝ ի՞նչ է սոցցանցը Ձեզ համար՝ ժամանցի միջո՞ց, թե՞ աշխատանքային լրացուցիչ գործիք: Որքա՞ն ժամանակ եք անցկացնում սոցցանցերում:

Արփինե Հովհաննիսյան Առաջին աշխատանքային գործիք: Սոցցանցերում իմ ակտիվ լինելը երբեք պայմանավորված չէ նրանով, որ ուղղակի ժամանակ եմ ծախսում կամ ինչ-որ մեկի հետ եմ խոսում: Առավել հաճախ՝ կամ նյութեր եմ ստանում, կամ քաղաքացիների բարձրացրած հարցերին անձամբ եմ պատասխանում, եթե ժամանակ է լինում: Սոցցանցն ինձ համար առավելապես աշխատանքային լրացուցիչ գործիք է, կարող եմ այդպես ասել:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան Ինքնավստահ, ուժեղ, նպատակասլաց. այսպիսին է Ձեր «լրատվական-եթերային» կերպարը:  Ի՞նչ եք կարծում այդպիսի կանայք չե՞ն վախեցնում տղամարդկանց: Թեև Ձեր ընկերները, պատմում են, որ կյանքում Դուք բոլորովին այլ եք: Ո՞րն է այն միջավայրը, որտեղ մաքսիմալ չափով անկեղծ եք՝ չվախենալով սխալ հասկացվելուց:

Արփինե Հովհաննիսյան Ասացիք արդեն՝ ընկերական միջավայրը՝ մարդիկ, ովքեր ինձ ճանաչում են տարիների ընթացքում, և որտեղ ես դիմակներ կրելու նույնիսկ աշխատանքային անհրաժեշտություն չունեմ, թեև ասել եմ՝ ես երբեք դիմակներ չեմ կրում, չեմ կեղծում, որովհետև երբ դու դիմակ ես կրում, ստիպված ես լինում հիշել՝ ում մոտ ինչ դիմակ ես կրել, իսկ դա, տեսնում եմ շատերի մոտ, դժվարություններ է առաջացնում: Տղամարդկանց վախեցնում է, թե ոչ՝ այդ հարցին երևի իրենք կպատասխանեն: Ես իրենց վախերի պատասխանատուն չեմ:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան Ինչպես ասել է Բերնարդ Շոուն՝ ամենից շատ մարդիկ հետաքրքրվում են նրանով, ինչն իրենց ընդհանրապես չի վերաբերում: Այդուհանդերձ,  չենք կարող չանդրադառնալ Ձեր անձնական կյանքին, եթե թույլ տաք:

Անուշ Թորոսյան Նախորդ հարցով արդեն մի քիչ մտանք այդ ոլորտ: Ամուսնացած չեք: Արդեն մտածո՞ւմ եք ընտանիք կազմելու մասին, թե՞ ամեն ինչ թողել եք ճակատագրին:

Արփինե Հովհաննիսյան Ես նույն հարցը հիմա կարող եմ ձեզ ուղղել, և ձեր պատասխանն իմ պատասխանից շատ չի տարբերվի՝ միայն այն պատճառով, որ ես նախարար եմ: Ցանկացած կին, ցանկացած աղջիկ բնականաբար ցանկանում է ընտանիք կազմել, երեխա ունենալ, դա բնական ցանկություն է, ինձ համար զարմանալի է նույնիսկ, որ պաշտոնով պայմանավորված՝ կարող են հակառակի մասին նույնիսկ կանխավարկածներ լինել: Սա մեր հասարակության նաև ինչ-որ տեղ հատկություններից մեկն է, մեր հասարակության մեջ՝ դարաշրջանով պայմանավորված հակասություններից մեկը՝ միշտ հակասության մեջ տեսնել անձնականն ու աշխատանքայինը, հասարակականն ու քաղաքականը, դնել կարծրատիպեր: Ոչ մի հատուկ մոտեցում ես այդ հարցին չունեմ, բնականաբար՝ ամեն ինչ իր ժամանակին, և ոչ թե ինքնանպատակ, այլ հենց այն տեսանկյունից, որ յուրաքանչյուր ընտանիք անձի ներքին հանգստության հանգրվանն է: Եվ այդ ներքին հանգստությունը պիտի ընտանեկան կյանքի կառուցման, սկսելու առաջին նախապայմանը լինի:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան Կարծես թե գերադասում եք վառ գուները՝ կապույտը, կանաչը, չնայած այսօր այդ գույներով չեք: Ինքնուրո՞ւյն եք ընտրում Ձեր կերպարային շտրիխները, թե՞ ոճաբան ունեք:

Արփինե Հովհաննիսյան Ոճաբան չունեմ, նույնիսկ ոճաբան ունենալու ժամանակը չունեմ: Վառ գույներ սիրում եմ, փորձում եմ այդ ամենը համադրել պաշտոնի, միջավայրի, գտնվելու տեղի, ժամանակի համատեքստում, այդ ամենի համադրությամբ ստանալ մի բան, որ կլինի չափի մեջ, կերպարին, պաշտոնին ու մնացած հանգամանքներին համահունչ:

Անուշ Թորոսյան Գիտենք նաև, որ ֆուտբոլ եք սիրում: Ո՞րն է Ձեր սիրած ակումբը: Ֆուտբոլի ո՞ր առաջնության եք հետևում, և ու՞մ օգտին է Ձեր համակրանքը:

Արփինե Հովհաննիսյան Ռեալ Մադրիդ: Ես գիտեմ, որ հիմա Բարսելոնայի բոլոր երկրպագուներն ինձ ուղղակի շատ բացասաբար կվերաբերվեն: Ասեմ, որ Բարսելոնայից եղել են ֆուտբոլիստներ, և կան, որոնց շատ եմ սիրում: Քանի որ նաև Իսպանիայի հավաքականի երկրպագու եմ, հետևաբար Բարսելոնայի մի շարք ֆուտբոլիստներ իմ սիրելիների թվին են դասվում, բայց ակումբային մակարդակով տարիներ շարունակ սիրել եմ Ռեալ Մադրիդը, և հավատարմությունս պահպանելու եմ մինչև վերջ՝ անկախ նրանից՝ ինչ հայացքով կնայեն Բարսելոնայի կամ Միլանի երկրպագուները: Շատ առաջ սիրում էի իտալական A սերիան, հիմա իսպանական Լա Լիգան, բայց ժամանակս հատկապես վերջին մեկուկես տարում այնքան է կրճատվել, որ ուղղակի հասցնում եմ շատ քիչ հետևել այդ զարգացումներին ու իրադարձություններին:

Իզաբելլա Հովհաննիսյան Սպորտով զբաղվո՞ւմ եք: Առհասարակ ինչո՞վ եք լցնում ազատ ժամանակը:

Արփինե Հովհաննիսյան Ոչ, ցավոք սրտի: Ես ազատ ժամանակ վերջին շրջանում ունենում եմ միայն կիրակի օրերը, երբ հասցնում եմ անել այն, ինչ պետք է անեի շաբաթվա ընթացքում: Ժամանակը շատ է կրճատվել, սրանք ոչ թե բառեր են կամ կերպար ու միջավայր ստեղծելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված նախադասություն, այլ օբյեկտիվ իրականություն: Ժամանակը չափազանց քիչ է, և ես փորձում եմ այն հնարավորինս արդյունավետ օգտագործել:

Անուշ Թորոսյան Ե՞րբ եք վերջին անգամ կարողացել Ձեր լիարժեք հանգիստը կազմակերպել:

Արփինե Հովհաննիսյան Լիարժեք ասվածը բավական հարաբերական է: Լիարժեք է այնքանով, որ ես առավոտյան աշխատանքի չեմ գնացել, բայց լիարժեք չէ այնքանով, որ օրվա ընթացքում միևնույն է ստացել եմ զանգեր աշխատանքային գործընթացի հետ կապված և կարգավորել եմ հարցեր, որոնք աշխատանքային անհրաժեշտությամբ են պայմանավորված, հետևաբար լիարժեքության մասին դատողությունները թողնում եմ ձեզ:



* Հարգելի ընթերցող, մեր տեքստերում վրիպակ գտնելու դեպքում, խնդրում ենք սեղմել «Ctrl+Enter» կոճակները, և բացվող պատուհանում նշել այդ մասին. այնուհետև հաստատել` սեղմելով «Ուղարկել» կոճակը

Orphus համակարգ